Bác này cũng có vài nhận định đúng. Chỉ là, phần giải thích vì sao thiền TNH ko phổ biến ở mấy quốc gia lâu đời về Phật giáo thì lại không hẳn. Ừ thì chính quyền có xung đột với TNH. Cơ mà cứ thử hỏi những người đã lặn lội chiêm nghiệm cái uyên thâm của Phật pháp đi, trông thấy thứ triết lý hời hợt kia thì ai dung nạp cho nổi. 

TẠI SAO THẦY THÍCH NHẤT HẠNH LẠI CÓ LÚC ĐỂ TÓC?

Tìm hiểu về thầy Nhất Hạnh mình có mấy chỗ thắc mắc. Đó là tại sao Làng Mai lại có thể nổi danh ở phương Tây, nhưng lại ít có chỗ đứng ở những quốc gia theo Phật giáo gốc như TQ, Đài Loan, Nepal, thậm chí là cả 3 nước Đông Dương?

Tại sao thời trẻ thầy lại không cạo đầu mà lại để tóc húi cua? Đã có bạn đưa bức ảnh TNH để tóc và cần mình cho ý kiến. Bạn nào tìm hiểu kỹ về dòng Tiếp Hiện có thể lý giải được không?

Mình chỉ có thể lý giải tạm thời thế này:

Thầy Thích Nhất Hạnh hiện đại hóa Phật giáo, bình dân hóa nó, giống như Tin Lành so với Công giáo. Dòng Tiếp Hiện của thầy khá cởi mở, thậm chí có cả các tu sĩ Công giáo tới Làng Mai để tu thiền. Người theo Tiếp Hiện thậm chí còn có thể có gia đình (giống mục sư Tinh Lành).

Chính vì sự hiện đại hóa và bình dân hóa này nên lại hợp với các bạn Tây lông. Theo lời của thiền sư về lý do người phương Tây tham gia Làng Mai:

"1. Đạo Phật đã có trên 25 thế kỷ, đến nay đạo Phật được trình bày lại với ngôn ngữ văn hóa mới của Việt Nam và thế giới, dễ hiểu, gần gũi với con người của thời đại. Đạo Phật không chỉ là một tôn giáo tín ngưỡng mà còn là nguồn tuệ giác sâu sắc, những phương pháp tu tập thực tế giúp cho mỗi cá nhân tháo gỡ được những khó khăn trong một thời gian tu tập ngắn (một khóa tu ngắn hạn có thể từ 7 đến 10 ngày). Nói cách khác, người Tây phương đến tu học ở Làng Mai không phải để được hiến tặng một đức tin mà để được tiếp nhận một phương pháp thực tập kinh nghiệm, đem lại hạnh phúc cho mình, ngay bây giờ và ở đây.

2. Đức Phật không phải là một đấng tạo hóa hay một vị thần linh mà đích thực là một con người, một người đã đắc đạo, có tuệ giác cao siêu nhờ tu tập. Đạo Phật là một phương pháp sống nương vào tự lực hơn là nương vào một quyền lực linh thiêng bên ngoài không có giáo điều, không mặc khải, không xung đột báng bổ với bất cứ một truyền thống tâm linh nào, và trong bản chất đích thực của nó cũng không xung đột với khoa học hiện đại. Chúng tôi học đạo Phật và cũng học để biết các truyền thống khác như Thiên Chúa giáo, Tin Lành, Hồi giáo… Nhiều tín đồ Thiên Chúa giáo, Tin Lành, và các tôn giáo khác đến tu ở Làng Mai mà vẫn giữ nguyên tôn giáo mà họ đã theo. Có người giác ngộ muốn vừa làm Mục sư Tin Lành vừa làm Giáo thọ của Làng Mai. Sáng chủ nhật ông giảng bài với con chiên với phương pháp mới học ở Làng Mai, buổi chiều hướng dẫn thiền tập cho Phật tử Làng Mai. Nếu bề trên không cho phép thì ông chọn cái nghiệp mới là làm Giáo thọ. Trí thức và tuổi trẻ phương Tây rất thích điều này.

3. Đạo Phật Làng Mai được người phương Tây theo nhiều vì đạo Phật giúp họ tháo gỡ được những khủng hoảng giữa cha mẹ với con cái, vợ chồng, về đời sống xã hội, bế tắc về tâm linh đang diễn ra ở phương Tây hiện nay."

Hết trích

Thế nhưng những đặc điểm trên lại không lan tỏa được ở các nước có Phật giáo lâu đời. Không thấy Làng Mai phát triển ở đó. Chỉ có duy nhất 1 cơ sở ở Thái Lan, thì nghe nói là để đón các tăng sĩ Bát Nhã chạy trốn từ Việt Nam sang và chắc cũng có nhiều người Việt khác sang đó tu thiền, do ở Việt Nam thì Làng Mai không thể bám rễ do vấn đề chính trị.

Ngoài ra Làng Mai có 1 cơ sở ở Hongkong, thì cũng là lãnh thổ lai Tây của TQ.

Về mặt tư tưởng, trong 14 giới của dòng Tiếp Hiện, mình thấy có mấy giới có màu sắc chính trị (xem ảnh đính kèm). Với 3 giới này thì không có quốc gia CS nào chấp nhận. Nên Làng Mai không thể có ở Việt Nam và TQ hay Myanmar (cũng là những nước có Phật giáo lâu đời). Đó là các giới về tự do tư tưởng, không chấp nhận 1 triết thuyết, chủ nghĩa độc tôn, giới về quyền tư hữu và tự do nhận thức, chống tuyên truyền nhồi sọ!

Vì những giới này, anh em cán bộ công chức cứ liệu hồn, đú trend theo Làng Mai và thầy Thích Nhất Hạnh mà giật tút FB là thành PĐ đó!

Còn về lý do khiến hồi trẻ thầy Nhất Hạnh để tóc, thì mình cho rằng cũng vì lý do trên. Dòng Tiếp Hiện những buổi đầu chấp nhận tu sĩ có gia đình, nhưng phải cùng dòng tu với nhau. Ngay cả về y phục, dòng Tiếp Hiện cũng khá thoáng, như lời thầy Thích Nhất Hạnh viết năm 1965:

"Trong những ngày giờ sinh hoạt tôn giáo, các Anh Chị trong dòng Tiếp Hiện có lễ phục đặc biệt của mình, dài và trang nghiêm nhưng không phải là Y. Y là để dành riêng cho dòng Thể Nhập. Nhưng trong sinh hoạt thường nhật, các Anh Chị có thể mặc y phục thường như mọi người. Trên y phục, bao giờ cũng có gắn một huy hiệu rất nhỏ màu trắng mang hai chữ Tiếp Hiện và bàn tay Phật chuyển pháp luân. Trong sinh hoạt thường nhật, người đời nhận ra các Anh Chị do huy hiệu bé nhỏ ấy. Cuộc sống đích thực phụng sự của những ai tu trong các dòng Tiếp Hiện sẽ làm cho mọi người cảm mến, và các Anh Chị phải làm sao để cho ai thấy dấu hiệu nhỏ bé đó cũng mến thương thì mới thành công."

Vì các lý do trên nên hồi trẻ thầy TNH không cạo trọc và còn mặc cả quần áo khá đời thường, giai đoạn ở nước ngoài.

Vậy tại sao khi về già thầy lại cạo đầu và mặc y phục như tu sĩ Phật giáo?

CÓ THỂ do dòng Tiếp Hiện đã điều chỉnh tư tưởng của mình. Nó thể hiện ở giới thứ 14. Đó là chỉ cho phép các Tiếp Hiện tại gia được phép có gia đình. Còn các Tiếp Hiện xuất gia thì không được có vợ/chồng. Vì lẽ đó, các tu sĩ xuất gia phải cạo trọc đầu và mặc y phục tu hành, không còn như thuở ban đầu?

Tóm lại, thầy TNH đã xuất khẩu được Phật giáo sang Tây bằng cách hiện đại hóa, bình dân hóa nó để Tây dễ tiếp cận. Cũng tương tự như Lý Tiểu Long đem kungfu sang Tây bằng cách hiện đại hóa, đơn giản hóa võ Vịnh Xuân thành 1 môn phái mới là Triệt Quyền đạo. Thậm chí ông còn đưa cả quyền Anh vào võ thuật TQ, biến thứ võ hoa mỹ trở nên thực dụng hơn, nên gây tiếng vang được với phương Tây.

Dương Quốc Chính