Cái bệnh trầm cảm là bệnh gì. Thật đáng sợ. Mình đọc đây đó, thì thấy bảo có nhiều trường hợp là bệnh thật, họ ko tự thoát ra khỏi suy nghĩ của bản thân, và phải có thuốc đặc trị. FB mình cũng có 1 bạn bán len sợi, hay up status nhí nhố, thế mà cũng có lần chụp ảnh thuốc, nói rằng thật khổ sở, cứ phải uống thuốc điều trị trầm cảm.
Nhưng mà, từ sau lần đọc tin về cô bé lớp 7 nhảy lầu tự tử, nguyên nhân nghe đồn là làm mất vợt cầu lông rồi bị ăn mắng, tự dưng mình lại nghĩ lại. Cũng như cậu bé sinh viên ở xóm mình. Học xong ra trường rồi tự tử. Nguyên nhân chẳng ai rõ. Thấy bảo mãi ko xin được việc, bố mẹ hay nhiếc móc. Có lẽ, đấy là những nguyên nhân mà các bậc phụ huynh có thể nghĩ ra, chứ họ cũng chịu. Đôi khi lại thấy thương các bậc phụ huynh, vì họ cứ phải vào vai ác.
Lại nhưng cái nữa, tới giờ thì mình cho rằng, trầm cảm hẳn là bệnh của những nơi giàu có. Chứ xứ lam lũ như cái đất Việt này, mình kỳ vọng rằng sức đề kháng với stress của con người ở đây nó phải lớn hơn nhiều. Mà, này hẳn là được liệt vào nhóm bệnh xã hội đi.
Mình quen một cô bé, cũng đang bị những cảm xúc tiêu cực giày vò. Em cũng biết là vô lý, cũng nhìn rõ tình huống của mình, chỉ là, những suy nghĩ vô căn cứ nó cứ bám lấy.
Mình cũng trực tiếp chứng kiến chuyện này. Là con mình. Hồi lớp 4, vì quận mở thêm trường mới, mà trường mới lại được giao dạy cả trẻ có hộ khẩu ở khu nhà mình. Thế là nhà trường gọi các bậc phụ huynh có hộ khẩu thuộc khu vực trường mới đến, hỏi có muốn cho con sang trường mới không, gọi là hỏi, cơ mà cũng ko cho ai từ chối. Mình thấy cũng ko vấn đề gì, nên đồng ý. Thế mà thời gian sau, phát hiện con rất sợ đi học, thường xuyên kêu đau ốm. Rồi một lần buổi sáng gọi con dậy đi học, thấy 1 bên cánh tay đầy những dấu tay. Hóa ra là vì stress mà K tự cấu tay mình. Lúc ấy mình cũng thật hoảng, xin cô cho cháu ngồi gần bạn thân, rồi về sau mới đỡ dần. Tới giờ mình cũng ko dám làm gì mạnh tay, có mắng thì cũng là mắng Phát. Thế mà vài lúc mình cáu lên, quát to, K cũng tỏ ra rất ấm ức, và kiên quyết hỏi vì sao mẹ với anh khó chịu với con. Rồi còn vụ cứ đến ngày hành kinh là lại xin nghỉ 1 hôm. Đến mức cô giáo cũng phải kêu. Mình cũng sợ con thành người yếu tâm lý, nên giờ cũng bắt đầu nói mạnh hơn. Mình bảo, đau như con người phụ nữ nào cũng đau, mẹ ngày đi học cũng đau tới mức ko động đậy được. Ko thể lấy lý do này để xin nghỉ. Cơ mà, lúc nó lì lên, ko chịu đi học, mình cũng đành phải nhận lệnh mà xin phép cô. Nhưng dù gì, mình cũng muốn sức chịu đựng của con nó lớn hơn chút nữa.
Nhưng dù sao, có một điều mà mình quan sát được. Đó là thế hệ mình, hoặc trước mình, sẽ không hiểu được căn bệnh trầm cảm kiểu này. Có điều gì đó, mình ko rõ. Mình cũng là người hướng nội, vô cùng nhút nhát như K, nhưng lịch sử chuyển trường của mình thì vô biên. Lớp 1 học trường làng, lớp 2 chuyển sang trường xã, lớp 5 vào trường huyện, lớp 6-7 lên HN học, lớp 8 về trường thị xã, lớp 9 sang trường tỉnh, rồi sau thì lên đại học. Ra trường thì lịch sử nhảy việc của mình cũng nhiều như mưa. Có nơi chỉ làm vài tháng, có nơi 1 năm. Sau tất cả những sự thay đổi ấy, mình vẫn là đứa nhút nhát và ngại giao tiếp. Nhưng chưa bao giờ stress kiểu như con mình ngày trước. Nếu nói stress, thì có vài lần mở mắt ra nghĩ đến đi làm là u ám, nên nhắn tin cáo ốm xin sếp nghỉ, nhưng cũng ko có gì nghiêm trọng cả.
Nên là nói, giữa các thế hệ có sự lệch pha nhau.
Nên nay đọc blog của em, thấy em hỏi mẹ rằng, mẹ có biết sáng dậy em khổ sở thế nào ko. Mình nghĩ rằng bác ko hiểu. Vì mình cũng ko hiểu. Có lẽ, nhìn ở góc độ rộng hơn, thế hệ trẻ giờ là sự giao thoa giữa các nền văn minh, giữa các xã hội, giữa các giá trị sống.
Mình ko dám nói gì với em, vì mình cũng không đi đôi giày ấy. Nhưng mà, mình thiên về quan điểm của mẹ em. Rằng hãy coi nó như bình thường. Và không nên dùng thuốc. Vì thuốc ấy mà, nó như con dao hai lưỡi. So sánh thì chệch choạc, nhưng kinh nghiệm của mình, là giống như cơ chế của vaccine, tiêm virus vào người để tăng cường sức đề kháng, sau sẽ ko sợ nữa. Trải nghiệm trực tiếp là 1 dạng vaccine như thế. Mình từng trải qua 1 lần suy sụp khi căn nhà cực cực khổ khổ vun vén, mong chờ ngày về nhà mới, lại bị chồng cướp đi. Mà cướp tài sản, lại còn đánh sập luôn tất cả tình cảm của mình. Nhưng vượt qua nó, giờ mình lại thấy nhẹ nhàng với chuyện có không. Hay như trước đây, mình rất sợ đi ô tô. Ngồi trên xe ô tô, ý nghĩ tự tử cũng có. Rất khó chịu. Nhiều lúc ko khống chế được suy nghĩ trong đầu. Thậm chí chỉ cần đứng cạnh cái ô tô, rồi người trong ô tô mở cửa ra, mùi trong xe xộc ra, là xác định cả ngày hôm ấy của mình đi tong. Sau nữa còn sợ cả những người nhai kẹo cao su, vì tổ hợp kẹo cao su + mùi xe là nỗi kinh hoàng của mình. Trong các loại xe, sợ nhất là xe bus, vì nó quá kín. Cơ mà lên đại học, mình quyết tâm cai say xe. Thế là anh dũng đi mua vé tháng để ngày ngày đi xe bus. Ban đầu nghĩ uống thuốc, nhưng sau gạt đi. Cứ thế lên xuống xe và chịu trận. Thời gian đầu thôi khỏi nói. Mỗi ngày là 1 cuộc hành xác. Nhưng về sau, mình thoải mái hẳn, thậm chí luyện ra được thần công. Có thể đứng ngủ trên xe bus. Thấy phụ xe đứng vững 2 chân, xe phanh gấp chỉ chúi người về phía trước rồi lại đứng vững, chứ ko hề suy chuyển chân, mình cũng học theo. Và làm được nha. Sau những lần ấy, mình lại tự tin hơn 1 chút. Nhưng kinh nghiệm tiền đề của mình, là cứ lao vào thôi. Như nghề dịch này cũng vậy. Cũng là tay không bắt giặc. Từ lâu đã định đọc mấy cuốn lý luận dịch, cơ mà hẳn là mình ko thuộc trường phái lý thuyết. Nên cứ đâm đầu mà đi.
Cái thuốc kia, mình rất sợ. Chuyện nhỏ mà cũng dùng thuốc, sau gặp những chuyện khác thì còn dựa dẫm đến đâu.
**
Mình ko rõ ác cảm với ông Nhất Hạnh của mình đến từ đâu nữa. Nhưng mà cái mà ông ấy truyền bá, với mình nó là liều thuốc độc, là sự vô minh. Nó phù hợp với xã hội phương tây, vì rốt cuộc, thì cái gọi là tu tập ấy, nó cũng là một dạng hưởng thụ, một dạng enjoy life, phù hợp với bên đó nên được tiếp nhận đi. An trú trong hiện tại sao, giây phút đẹp tuyệt vời sao. Gì ra! nếu ko biết vì sao nên an trú trong hiện tại, thì nó là sự an trú vô minh. Mình nghĩ, cái an tường này, hẳn là phải là của người đã nhìn thấu lẽ đời. Giống như câu nói, đại bi vô lệ, đại ngộ vô ngôn. Bậc đại từ đại bi nhìn thấy cảnh chúng sinh khổ nạn đến đâu, cũng không vì thế mà nhỏ nước mắt. Bậc đại ngộ sẽ thấy chẳng cần nói gì cả. Không khóc, là vì họ đã nhìn thấu lẽ tử sinh, nhân quả, nhìn thấu lẽ vô thường. Với mình, đó là cái an trú dựa vào pháp, dựa trên sự hiểu biết, dựa trên cái minh.
Còn cái an trú mà người ta ra rả nói kia, nói sao nhỉ, là sự hời hợt. Mà, một cộng đồng, sống trên cái nền tảng hời hợt ấy. Haizzz. Cũng ko rõ nữa. Chắc mình lại lan man.