Thay vì những lời khuyến khích bạn tự tạo ra cuộc sống
của riêng mình, mọi người lại khuyên bạn hãy tìm một công việc tử tế, có nhiều
phúc lợi càng tốt. Thêm kế hoạch góp tiền vào quỹ hưu trí càng hay. Nghe có vẻ
rất tuyệt. Nó sẽ mang lại cho bạn sự an toàn. Nhưng liệu đây có phải là cách mà
bạn muốn sử dụng cuộc sống? Ước mơ của bạn là mỗi sáng đều phải thức dậy theo
hiệu lệnh của chiếc đồng hồ báo thức ư? Khi bạn còn trẻ và vẫn hào hứng với
tương lai, bạn có phấn chấn hơn khi nghĩ đến cảnh ngày ngày phải chen chúc tìm
chỗ để chân trên một chuyến tàu đông nghịt những xác sống không? Hay cảnh ngày
nọ qua ngày kia phải vật vã trên đường, không nhúc nhích nổi giữa một rừng xe?
Phải chăng bạn tình nguyện sống một cuộc sống mà trong đó bạn dành những năm
tháng phong độ nhất đời người để làm việc và làm giàu cho người khác, với một
công việc mà bạn không hề mong muốn, để đổi lấy một khoản lương đáng thương hại
hằng tháng rồi trang trải cho những khoản mua sắm, vay mượn mà bạn đã tiêu từ
trước? Bạn có thấy hào hứng chút nào trước viễn cảnh tối nào cũng về nhà muộn,
đến nỗi không thể có thời gian tử tế bên con cái không?
**
Làm việc cho người khác trong một thời gian quá dài
gần như là một điều sỉ nhục.
**
Tôi không bao giờ muốn đánh đổi sự tự do của mình lấy
tiền bạc. Tôi muốn có một gia đình để cùng nhau khám phá và tận hưởng cuộc sống
tới những khía cạnh viên mãn nhất của nó, chứ không phải để chịu đựng những
căng thẳng và khổ cực vì thiếu thốn cả thời gian lẫn tiền bạc. Ngày còn ngồi
trên ghế nhà trường, tôi không hề thích thú với chuyện phải làm theo lịch trình
của bất kỳ ai, vậy thì vì lý do gì mà bây giờ, khi trưởng thành, tôi lại muốn
làm thế?
Câu trả lời rất đơn giản thôi. Tôi tuân lệnh người
khác để có một công việc, một mức lương ổn định, và những phúc lợi khác đi kèm.
Tôi rơi vào chiếc bẫy an toàn.
**
Hãy bận rộn với việc sống, hoặc bận rộn với việc
chết.
**
Bí quyết ở đây là bạn phải sống được với mức chi
phí ít nhất có thể. Càng ít chi tiêu, thời gian cần phải bỏ ra để kiếm được số
tiền để trang trải cho các khoản chi tiêu đó càng ít, nghĩa là bạn càng có thêm
tự do. Sự tự do đó cho chúng tôi cơ hội được làm các công
việc giúp gia tăng thu nhập khi thời cơ thuận lợi xuất hiện.
[...]
Anh quyết định chi tiêu ở mức tối thiểu trên đất Mỹ.
Một căn hộ đi thuê với giá rẻ, một chiếc máy vi tính, và một chút đồ ăn (chủ
yếu là cam và xúc xích). Vì thế, anh đặt ra ngân sách chi tiêu hằng tháng là 30
đô-la. Nghĩa là 1 đô-la mỗi ngày. Về mặt thực phẩm, anh tính toán rằng nếu có
thể sống với mức 1 đô-la mỗi ngày, thì việc kiếm được 30 đô-la mỗi tháng sẽ
tương đối dễ dàng.
Yên trí rằng mình không cần đến một khoản lương cao
ngất ngưởng để trang trải cuộc sống, giờ đây anh đã có thể tự do theo đuôi
những mục tiêu lớn lao hơn.
Thay vì chấp nhận “thông lệ” của người Mỹ là kiếm
một công việc và nâng cấp lối sống, Musk lựa chọn cung đường khác bằng cách
tính toán xem mình có thể sống với số tiền tối thiểu là bao nhiêu, rồi từ đó
định hình nên cuộc đời mình.
**
Tôi đã nhanh chóng rút ra một bài học đáng xấu hổ về
việc đặt kỳ vọng phi thực tế. Thành công là một sự miệt mài. Nó là những nỗ lực
bạn thực hiện hằng ngày. Khi chúng ta nghe thấy những câu chuyện kể về viên đạn
thần kỳ đưa một công ty một bước lên thẳng đỉnh cao chói lọi, thì hẳn việc họ
được giới truyền thông hồ hởi đưa tin cũng có lý do riêng.
Đó là bởi vì những chuyện như thế là cực kỳ hiếm hoi.
**
Nếu một ý tưởng nào đó liên tục trở đi trở lại với
bạn, thì hẳn đó phải là ý tưởng đáng thực hiện. Nếu bạn không biết bước tiếp
theo phải làm gì, hãy nghĩ đến những ý tưởng không chịu rời đi đó. Nếu không
bắt đầu, bạn sẽ không bao giờ có thể biết nó sẽ đưa bạn đi tới đâu. Và sau đó,
điều quan trọng không kém là, hãy hoàn thành điều mà bạn bắt đầu.
Vậy đâu là ý tưởng bướng bỉnh, không chịu rời đi của
bạn? Đâu là điều mà bạn sẵn sàng làm không công chỉ bởi vì bạn thích nó? Đâu là
điều mà bạn bắt đầu và sau 4 tiếng miệt mài chợt cảm thấy thời gian như vừa vụt
qua rất nhanh? Đâu là điều khiến bạn mỉm cười mỗi khi nhắc đến nó, dù rằng bạn
không nhận thức được điều đó? Nếu bạn đang ở vào giai đoạn ban đầu của cuộc
hành trình này và không biết phải bắt đầu từ đâu, thì hãy bắt đầu từ đó. Việc
bạn nghĩ ý tưởng ấy có giá trị không không quan trọng. Chúng ta sẽ bàn tới vấn
đề này ở phần tiếp sau.
Vậy đấy, đâu là ý tưởng không chịu rời đi của bạn?
**
Hãy quên những ngả đường tắt đi. Hãy tận hưởng những điều kỳ diệu dọc
con đường đi của bạn. – Paulo Coelho
**
Nếu bạn muốn tìm một giải pháp dễ dàng, hãy đi tìm
kiếm phép màu. Còn nếu muốn thành công, đừng nghĩ đến chuyện đi đường tắt.
**
Để có thể đặt chân lên con đường chính, hãy ngừng đổ
lỗi cho người khác. Ngừng đổ lỗi cho hoàn cảnh. Ngừng đổ lỗi cho các chính trị
gia. Nếu bạn thực lòng muốn tiến về phía trước, hãy bắt đầu từ chỗ này: Hãy
nhận 100% trách nhiệm cho cuộc sống của bạn, dù rằng mọi chuyện không hoàn toàn
là lỗi của bạn. Thái độ này sẽ giải phóng cho bạn, để bạn trở thành một con
người đáng tin cậy và tốt đẹp hơn. Nó sẽ giải thoát bạn khỏi nhu cầu phải luôn
là người đúng. Bạn muốn đúng, hay bạn muốn thành công?
Hãy thừa nhận đi.
**
Trên cương vị một người làm việc tự do, bạn phải giỏi
chuyện đầu tư hơn những người làm công ăn lương bình thường, bởi vì bạn không
có được chỗ dựa là khoản đóng góp vào quỹ hưu trí của công ty hoặc tiền lương.
**
Cuộc sống không tìm đến chúng ta – chúng ta tìm đến
cuộc sống. Chúng ta phải quyết định nơi mình làm việc và những người xung quanh
mình. Chúng ta lựa chọn những nhiệm vụ đó. Bạn hãy dành ra một chút thời gian
để nghĩ về những nhiệm vụ mà chính tay bạn đã giao cho bản thân mình. Bạn có
thể rút ra được bài học gì từ đó? Hiện nay bạn đang giao cho mình những nhiệm
vụ gì? Chúng có phải là những nhiệm vụ tốt không?
Cuộc sống của bạn là một chiếc cửa mở; về bản chất, nó
không có gì khác biệt so với những đề tài nhiếp ảnh mà chúng tôi được giao thực
hiện ở Đại học Ohio. Bạn được quyền tự do quyết định xem nên biến nó thành một
cơ hội tuyệt vời hay một dự án dở tệ. Ngược lại với những gì mà các bản tin
thời sự, ông anh rể phá sản, hay những người có đầu óc tiêu cực vẫn nói ra rả hằng
ngày bên tai bạn, bạn mới là người lựa chọn những tấm hình cho mình. Nếu bạn có
truyền thống tự chọn cho mình những nhiệm vụ không ra gì, nghĩa là bạn sẽ có
thêm việc để làm rồi. Nhưng dẫu sao, bạn vẫn là người lựa chọn những tấm hình
của chính mình.
Mỗi quyết định trong cuộc sống là một nhiệm vụ mà bạn
tự giao cho bản thân. Một tron những bước đầu tiên cần làm ở đây là hãy chấm
dứt ngay việc giao cho bản thân những nhiệm vụ dở tệ. Tối nay bạn sẽ giao nhiệm
vụ gì cho mình? Có phải nhiệm vụ đó là nốc cả một chai rượu trong khi mắt dán
vào màn hình ti-vi không? Hay nhiệm vụ đó là phát triển một mối quan hệ, một
công việc kinh doanh, hoặc sức khỏe của bạn?
Bạn chính là người giao cho bản thân các nhiệm vụ
trong cuộc sống của chính bạn.
**
Dĩ
nhiên, làm triệu phú không có nghĩa là bạn sẽ không phải chịu bất kỳ áp lực nào
nữa. Làm triệu phú cũng có những thách thức riêng. Nhưng sự an toàn về tài
chính sẽ giúp bạn có thêm những sự lựa chọn, có thêm thời gian, và giải tỏa bớt
căng thẳng – nếu như bạn có sự chuẩn bị trước. Và đó cũng là điều mà tôi mong
muốn cho bạn. Hãy thử đi. Nếu khi trở thành triệu phú rồi mà bạn lại không
thích thế, lúc nào bạn cũng có thể cho đi số tài sản của mình mà.
Nhưng
những bước này sẽ là vô dụng nếu như bạn không thay đổi những thói hư tật xấu
của mình. Không ai chủ động muốn gánh một khoản nợ lên tới 6 con số cả. Không
ai muốn có một cuộc hôn nhân nhiều căng thẳng và áp lực cả. Không ai chủ động
lên kế hoạch sáng sáng lái xe đi làm một công việc mà họ ghét cả. Không người
bố nào chỉ định dành 7 phút mỗi ngày với con cái trong khi dành hơn 5 tiếng
đồng hồ mỗi ngày dán chặt mắt vào màn hình ti-vi hay điện thoại cả.
Không
ai vạch kế hoạch trở thành người bình thường cả. Bạn chỉ trở thành người bình
thường khi không có kế hoạch nào trong tay. Và bình thường ở đây đồng nghĩa với
nợ nần. Bình thường đồng nghĩa với căng thẳng. Bình thường đồng nghĩa với thừa
cân. Bình thường đồng nghĩa với ốm yếu. Bình thường đồng nghĩa với sự bất mãn.
Bình
thường đồng nghĩa với sự vô vọng.