Nghỉ trưa. Tranh thủ nghe Duy Khánh - Hoàng Oanh. Thấy ấn tượng với phong thái biểu diễn đĩnh đạc, tự tin và rất tự chủ của nam ca sĩ gạo cội. Mình cũng đến cái tuổi thích sự chín chắn rồi nhỉ =)))))

***

Công ty cũ có biến. Vài bước đi sơ sẩy của lãnh đạo, và thế là một công ty mới năm ngoái còn hừng hực khí thế, giờ đây đã kịp trải qua một vết trượt dài. Hành xử khó chấp nhận với nhân viên. Bị một nhân viên tung lên Facebook nhóm trong ngành. Một loạt comment xuất hiện, tiêu nhiều hơn tích. Những nhân viên cũ lâu năm, từng trải qua thời kỳ tốt đẹp, khi mọi người còn yêu thương đùm bọc nhau thở dài và phản ứng yếu ớt. Một rừng những ca thán, những câu chào nhau của hội cựu trong sự mỉa mai chốn đi về cũ.

Thấy buồn buồn.

Tôi lại để lạc mất thời gian rồi.

Trào lưu Phật giáo bây giờ nói không đúng. Không thể tu tâm giữa đời thường được. Tu giữa đời thường chỉ là một dạng rèn tâm luyện tính, để, như cách nói của nhà kia, "tốt đời đẹp đạo."

Cái căn bản của Phật pháp, như vậy là chưa chạm đến nơi.

Ngày 4

Tôi ăn như vừa qua cơn đói lưu niên. Bản thảo nhiều quá, lại cần phải uống chè để tỉnh táo, mà uống thứ đó lại phải ăn mới không bị choáng váng mặt mày. Thật cũng chẳng biết phải tính sao.

***

Tôi có đọc qua một bài báo viết về một nghiên cứu về một người phụ nữ đa nhân cách. Cô từng bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ, và khi lớn lên, tâm tính cô thay đổi thất thường. Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thiết rằng, trong những tình huống ngặt nghèo, nhân cách một con người - trong nỗ lực tự bảo vệ sự sinh tồn của mình - tự phân tách ra thành nhiều mảnh. Như trường hợp kia, một phần con người cô mãi mãi không thoát ra khỏi trải nghiệm bị lạm dụng thuở nhỏ, một phần đã thoát ra khỏi đó và tiếp tục sống; vì vậy mà đôi khi cái đứa trẻ với những lo lắng sợ hãi lại xuất hiện, và đôi khi con người thứ hai kia lại thế chỗ; chúng cứ luân phiên nhau tồn tại trong cùng một con người như vậy.

Tôi chưa biết nghĩ sao về điều này, ghi lại đây vì thấy ấn tượng.

***

Cần phải tập trung hơn nữa.

Ngày 2 & 3

Cuộc sống lúc nào cũng bận rộn và gấp gáp, tuy rằng lượng công việc hoàn thành lại rất ít. Tôi biết tôi không phải người làm việc hiệu quả.

Ngày thứ 2, tôi nói 1 điều không nên nói. Vì tôi bực và không kiềm chế nổi.

Hôm nay thì khi tôi đang hào hứng chia sẻ, một người nói tôi làm chỗ đó là sai. Lòng tự ái của tôi trỗi dậy. Phản xạ đầu tiên là tôi tìm hiểu xem ai đúng, rồi định đáp trả. Rồi tôi - vẫn chưa bình tâm - nghĩ rằng nên kiềm chế. Vậy là thay bằng một comment phản pháo, tôi ấn nút like cho góp ý của bạn.

Cái nết ăn của tôi vẫn chưa thuần. Tôi vẫn thèm ăn. Đi làm về mệt, nhiều khi chỉ muốn đi lục món khoái khẩu để ăn. Vấn đề vẫn ám ảnh với tôi dạo trước lại hiện về: nếu, trong những giờ phút thách thức, tôi sẽ xuôi theo cái gì, ý chí tôi đã đặt ra hay theo bản năng?

Tôi cũng tập thói quen không bình luận, không tư vấn (khi thậm chí người ta chưa kịp hỏi), vì tôi hiểu mỗi người đều có góc nhìn riêng. Người Phật tử nói lời hòa ái và chân thực - yêu cầu này thật khó lắm thay.

"Ngày đêm đau đáu, nóng lạnh chẳng sờn..." bao giờ tôi mới đạt tới cảnh giới đó?

Ngày 1

Nếu như trước đây tôi nói, tu tập là công việc full-time của tôi, thì bấy lâu nay tôi là người thất nghiệp. Tôi có thói không tôn trọng chính lời mình nói ra.

Cái cơ duyên tôi đến với Phật pháp, nó như một sự buộc ràng, một lời phát nguyện nào của tôi từ muôn kiếp trước. Tôi luôn cảm thấy áy náy khi bỏ bê những điều mình đã tâm nguyện.

Công việc thì nhiều, làm cả đời chưa chắc đã hết. Nên tôi sẽ không lấy sự bận rộn ra để che chắn cho mình nữa.

Tôi lấy đây là ngày đầu tiên.

***

Sáng ngồi thiền được chưa đầy 15 phút. Trong thập niệm mà Phật dạy, tôi chọn niệm hơi thở mà tôi nghĩ là dễ dàng nhất với người sơ cơ như mình. Nhưng đến phương pháp này với tôi cũng vô cùng khó. Chỉ chú ý được chừng vài ba hơi thở rồi đầu óc lại hiện lên đủ hình ảnh linh tinh, những chuyện đã xảy ra, chưa xảy đến, thậm chí cả những hình ảnh chưa bao giờ tôi gặp. Và lòng vẫn canh cánh hàng loạt deadline. Muốn tu đâu phải dễ chứ.

Thật không dễ khi ngồi thiền và dính deadline, nhiều deadline. Ngồi được tí là ngọ nguậy.

Vừa đọc một nghiên cứu khá hay.

"Hiệu ứng Dunning-Kruger", hay trước đây là "ảo tưởng tự tin" - tên của hội chứng đó, được đặt theo tên của một thầy một trò đã nghiên cứu và phát hiện ra nó.

Nội dung hiệu ứng là những người có năng lực kém thường lại có xu hướng đánh giá quá cao năng lực bản thân. Nguyên nhân được đưa ra là những người không có năng lực thường đưa ra những kết luận và quyết định sai lầm; không những thế, họ còn không có khả năng nhận ra những sai lầm của mình. Đúng như Charles Darwin xưa kia đã nói: "Sự ngu dốt thường mang đến sự tự tin nhiều hơn là tri thức."

Ở góc độ ngược lại, người ta nhận thấy những người có năng lực lại thường có xu hướng đánh giá thấp khả năng của bản thân - hay "hội chứng kẻ mạo danh." Những người này thường cho rằng nếu một nhiệm vụ nào đó là dễ dàng đối với họ, thì đối với người khác nó cũng dễ dàng tương đương, thậm chí là dễ dàng hơn. Tức là họ cũng không nhận ra được năng lực của mình và cho rằng mọi người khác cũng ở trình độ tương đương với mình. Hội chứng này có nét gì đó na ná với "Lời nguyền của tri thức", hội chứng xảy ra khi trong lúc giao tiếp, người ta thường có xu hướng cho rằng đối tượng người nghe có cùng nền tảng/ ở cùng trình độ như mình. Tạp chí Harvard Business Review từng có bài viết lý giải tại sao các lãnh đạo doanh nghiệp thích sử dụng những ngôn từ đao to búa lớn, trừu tượng để nói về các chiến lược của mình, chẳng hạn như: "Hãy xây dựng nhà máy sản xuất hiệu quả nhất!", "Hãy khiến khách hàng hài lòng!" Lý do được đưa ra là những bậc lãnh đạo dành hàng năm trời chìm đắm suy tư trong biển logic và hàng tỉ thông tin khác, nên khi nói ra là họ tóm tắt những nguồn dữ liệu dồi dào mà họ có trong đầu. Trong khi đó, các nhân viên vốn không được tiếp xúc với ý nghĩa đằng sau những khẩu hiệu đó, nên họ chỉ thấy đó là những khẩu hiệu rỗng.

***

Thôi quay lại làm việc. Tuy bận nhưng sẽ cố mỗi ngày bỏ ra ít nhất 30p ngồi thiền. Đúng là thiền thì trong mọi lúc đi, đứng, nằm, ngồi đều phải thiền. Nhưng nếu không có thời gian ngồi yên thì không được :)

Đã gỡ ứng dụng Facebook khỏi điện thoại. Vậy là khỏi táy máy. Thi thoảng, lúc rỗi rãi, theo thói quen lại bật điện thoại lên rồi vào phây, nhưng không thấy gì nên lại chưng hửng tắt màn hình. Mình cũng không ham hố post FB tùm lum, nhưng có follow mấy hội, mấy nhóm, mấy nhân vật nên vào thường xuyên để cập nhật thông tin. Vậy hóa ra là mình bị nghiện thông tin. Và thông tin cũng cần cai nghiện. Rõ là thế. Thời gian rảnh lẽ ra phải lo tu tập.

***

Mình có tham gia một nhóm, như bao nhóm khác. Nhưng tình cờ mình cũng được biết về sự ra đời của nó, về những người làm PR, seeding... Hôm nọ, một bạn cùng nhóm đó post cho mình 1 comment của một thành viên trong nhóm, kèm theo bình luận rằng: nghe có mùi dư luận viên. Mình chột dạ, ờ, công nghệ ra đời để hỗ trợ con người, rồi con người lại lợi dụng công nghệ để lợi dụng lẫn nhau. Hay bản chất con người ta là thế - đánh hơi ở đâu thấy mùi lợi là làm?

Chợt nhớ cách đây vài năm, ở một công ty nghiên cứu thị trường khi đó mình đang làm việc, họ có nghĩ ra một công nghệ theo dõi những bàn tán trên mạng về các sản phẩm, thương hiệu. Mình tham gia khóa training, nghe hướng dẫn thấy rất hay. Nhưng lúc mình giơ tay hỏi, rằng thì là mà phần mềm có lọc được đâu là thông tin ảo, đâu là bình luận thật của người tiêu dùng hay không, thì anh quản lý mảng đó bảo là không. Mình còn hỏi mấy câu nữa, giờ không nhớ, nhưng đại khái là sau màn hỏi-đáp, mình đâm ra băn khoăn. Mảng đó, một thời gian sau cũng giải tán.

***

Dạo này ngồi thiền trở lại. Tự dặn mình phải chăm chỉ hơn nữa. Thi thoảng, những lúc bực mình hay có chuyện gì không vừa ý, sực nhớ ra và tự dặn mình là phải buông xả đi. Và quả thực, cái cảm giác nhẹ nhõm nó xuất hiện ngay. Thoảng qua thôi, chỉ trong chắc chỉ đến 1 giây, nhưng mình nhận ra nó, cảm thấy nó. Ừ đúng, Niết bàn chẳng ở đâu xa, Niết bàn ở ngay trong tâm thôi. Cố gắng, cố gắng từng chút một đi nào.

Hình như phong trào thiền bây giờ đang đi theo một hướng khác. Đọc họ, cảm giác như đến với thiền là đến với một cái gì đó rất nhẹ nhõm, rất hoan hỉ. Chỉ là cảm giác cá nhân, nhưng mình thấy đó như một phương pháp ru ngủ. Người hành thiền, bề ngoài tĩnh lặng, nhưng trong lòng phải đấu tranh lắm, với đủ thứ ma tà nghiệp chướng, ma phiền não, ma buồn ngủ, ma tà kiến.... Không thể hô một tiếng 'buông', là buông được. Đó là một hành trình dài, mệt mỏi và gian nan.

Mình sẽ viết về hành trình đó của mình. Hàng ngày :)

Dạo này thích đọc và tìm hiểu về những ý tưởng, về những cách nhìn nhận vấn đề khác nhau. Chỉ đơn giản là thấy thú vị thôi. Tự dưng thấy mình cũng nên bớt thành kiến và sống care-free hơn nữa. Vì vốn dĩ, chẳng có gì quan trọng. Trăm năm sau cũng thành cát bụi cả thôi mà.

***

Bản thân mình từng là người trong cuộc. Trong một vụ tranh cãi có thể coi là lớn. Cái trớ trêu là, sau một thời gian, mình bắt đầu thấy mình có thể đứng ở vị trí của phía bên kia để nhìn nhận vấn đề. Và mình thấy họ nghĩ như vậy cũng chẳng có gì sai, cũng là hợp lý xét trong trường hợp của họ. Nhưng mình vẫn thấy mình đúng. Vậy là thôi.

Vừa rồi cũng lại xảy ra một chuyện, không can hệ đến mình. Nhưng mình biết ai cũng có lý do mà họ cho là chính đáng, và mình không về phe ai cả.

Lòng người quả thật là có vô vàn điều để khám phá :)