Muốn có cái võng trên tầng thượng quá. Ngồi làm mà mỏi lưng hay mỏi mắt thì nằm chợp mắt một tí. 

Bao giờ mình mới có một căn phòng riêng đúng nghĩa nhỉ.

Muốn tiết kiệm tiền về quê xây nhà quá. Xây 40m2 là đủ rồi. Chắc ko đến mức 800tr. Hẳn thì cũng phải chuẩn bị chừng 500tr. Hic.

Để tối cố nằm mơ. 

Tư tưởng thoát ly đã làm cho số đông con người sống trên đất nước có ưu thế về nông nghiệp đã mất gốc
Thế hệ con mình giờ không còn thấy bố mẹ đi làm nông nên các con nghĩ rằng có tiền là sống tốt,
đến khi nào cầm đống tiền đống vàng trong tay không mua nổi kg gạo trắng?
Chính sách công nghiệp hoá , đô thị hoá
là một chính sách không biết mình là ai, a dua, bắt chước giống con bò nhai lại rơm?
Tại sao lợi thế là rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu với đội ngũ dân số trẻ biết làm nông từ bé không phát huy?
Mà lại đi chạy theo kế sách của những nước nghèo về tài nguyên thiên nhiên họ phải phát triển công nghiệp?
Chính sách giáo dục một mớ lý thuyết suông ko có thực nghiệm lại được coi là phát triển giáo dục, học một mớ tư duy máy móc bắt chước - bò nhai lại
miền núi thì cho học bán trú thế là ko biết làm nương dãy
Miền xuôi thì thu hồi ruộng đất làm kcn mất hết đất nông nghiệp, trẻ thì bị rảnh sinh hư, già muốn làm không có việc.
Tại sao không giáo dục thế hệ sau kế thừa kinh nghiệm làm nông của cha ông kết hợp với công
nghệ tiên tiến?
Con đường phát triển kinh tế ngắn và an toàn, hiệu quả là con đường phát huy nôj lực sẵn có, tận dụng được nguồn lực tài nguyên tại chỗ, chả lẽ đào tạo bao nhiêu con người để hoạch định một chính sách mà chưa thấy được điều đó?
Chỗ ko làm kcn thì đô thị hoá làm đường phân lô bán nển
đuổi theo công nghiệp hoá, đô thị hoá bao nhiêu ruộng thu hồi bỏ không lãng phí tài nguyên,
Quy hoạch đô thị ảo người ở thì ít, kẻ buôn thì nhiều, người có nhu cầu ở thật đi làm 5 đời ko đủ tiền mua đất ở, kẻ thì ôm đất chờ thời
Người muốn làm thì ko có đất, người có đất thì đầu cơ bỏ không chờ lên giá, những đồng tiền mang giá trị ảo, mà ko hiểu lương vài triệu đất vài tỷ vẫn có tiền mua
Sau vài chục năm phát triển theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá thì xã hội đã trở thành
Người miền núi bỏ nương bỏ ruộng đi làm kcn kiếm tiền cho nhanh, xuống đến miền xuôi thì quên cả chồng cả vợ cặp kè có con rồi lại làm điều tồi tệ nhất mà không một con súc vật nào làm là bỏ con cào thùng rác - kcn xảy ra nhiều
Người miền xuôi đất chật người đông sinh đủ tệ nạn
Ruộng nương miền núi bỏ đi làm kcn cũng bỏ hoang
Ruộng nương miền xuôi quy hoạch treo cũng bỏ hoang
Ruộng nương miền xuôi chưa quy hoạch cũng bỏ hoang vì htx nông nghiệp một số thôn giờ ko làm vai trò nông nghiệp mà đi gài dân lấy tiền ruộng lãnh hoa hồng ,
Nhà mình còn cả mẫu ruộng tản mát chả ông nào quan tâm dân làm ruộng, bỏ cho bèo và cỏ mọc, một mình ko làm được
Đô thị hoá đèn sáng choang - đảo ngược quy luật trời đất đêm sáng hơn ngày bà con ạ
Một đất nước có nền nông nghiệp sắp mất gốc,
Chờ một sự dịch chuyển tư tưởng mới

- Lượm lặt FB

Theo mình biết thì đây ko phải là cách hành văn của một tác giả tuổi teen nào đó lậm Quick Translation. Mà là phần nhận xét tác phẩm nào đó của một độc giả. Ko nghĩ các bạn ấy bị lậm tới mức này luôn.
 

Đang dịch cuốn sách nói về việc đi du lịch xa nhà có thể làm thay đổi tâm thế con người ta ra sao. Chợt băn khoăn, khéo kiểu sách này cũng chưa chắc được ưng ở thị trường VN.

Vì ở VN ấy mà, có những người đơn giản là dù có đối xử tốt đẹp và tử tế với họ đến đâu, họ cũng không cho là đủ. Kiểu như mẹ chồng, hay chị em - anh em chồng.

Bạn Huệ vẫn than trời vì bao nhiêu cái tử tế của mình đều bị dội nước lạnh. Mà hẳn ko chỉ mình bạn H.

Chẳng lẽ, có những người thực sự không thể thay đổi? 

Nói chung thì vẫn cần một cuộc kỳ ngộ. Mình đang cố gắng làm những gì có thể làm. Video chưa từng nghĩ làm được thì cũng đã làm. Vượt qua được cái sức ỳ trong tư duy là cả một cuộc vật lộn với mình.

Còn đang lên kế hoạch  30 ngày cải tổ cách vận hành The Hitcher với Gemini. 

Nhưng vẫn còn thiếu một chút gì đó để The Hitcher vượt qua được giai đoạn này.

Vấn đề giờ là phải tìm được một người giỏi sales. Sách không vấn đề. Vấn đề là phải sales được.

ahihi

 Làm sao để kiếm được kế toán chịu làm báo cáo cuối quý cho mình với giá rẻ đây. CTY mình làm gì có nhiều việc, áp mức giá như CTY khác thì vô lý quá. C N vốn học kế toán, c bảo nếu có time chị mần lại khéo cũng làm đc. E T là ko muốn làm đi. Giờ méo biết tìm ai.

 Hẳn là mình sắp chết thật rồi. Càng ngày càng yếu. Rất khó chịu. Tối qua thức dậy mấy lần.

 Muốn khóc quá. Chẳng có ai trả tiền cho mình.

Đi xã giao 1 hôm mà mệt lử cả người. Bảo hẹn 1 slot thôi mà bạn ấy ấn cho mấy slot, còn định để mình gặp gỡ giao liu tới tận 6h. Giãy nảy lên đòi về từ 2h. Rồi mãi mới về đc. giờ chỉ muốn ngủ. Bảo tuần này làm xong cuốn 8 đây, còn viết lại page. Mà mai lại đi dạy nửa ngày.

Nhọc kinh 

Mà, tiền kia vừa nhận về chiều nay, tán tài tán lộc hết rồi. Trả bớt nợ cho ông chồng cũ, đi mua đôi sục 250k để mai đi chỗ bạn S, rồi tối thì ban phụ huynh nhắc 5 bạn còn lại trong lớp chưa đóng quỹ 1,5tr. Thế là ta chẳng còn chi. Mai còn phải bắt grab.  

Vấn đề là, mặc dù biết từ cuốn sau nên thuê họa sĩ thiết kế bìa, giá rổ nghe đâu chừng 1-3tr. Hình như 2tr là mức phổ biến. Nhưng mà, tình hình này chắc vẫn phải bóp chặt chi tiêu thôi. Khả năng cao là vẫn tự làm. Hi vọng kiếm được cái ảnh ngon ngon :'( 

Tung hoa!!!

 

Tiệm lấy sách từ mấy hôm rồi, chờ mãi mới thấy họ đăng bài. Í da, gọi là nổ đơn luôn. Dù sao mình cũng thấy 3 đơn comment. Hi vọng bạn í lại sớm lấy hàng. Mà Ethan, mỏng quá nên tiền nong cũng bọt bèo. Bán 5c mà chẳng được bao nhiêu. Bình thường nhận sách rồi bạn í mới trả tiền. Nay thấy mình đưa con số hơn 200k, bạn í chuyển khoản luôn.

Vừa thu được nửa tiền bán con bán chó. 5tr thôi. Trả trước chồng cũ 3tr. Thế là còn 5tr. Từ giờ đến cuối tháng phải ăn tiêu thật dè xẻn, thêm cả tiền gia sư (đã nghỉ 2-3 buổi) chỗ c N mới vớt vát qua tháng :'( 

Ây da, yên tâm rồi, đi ngủ thôi

Lời khuyên chiến lược cho bạn lúc này:

1. Đóng ví lại và Tập trung: Hãy từ chối tất cả các khóa học content vào lúc này. Số tiền đó để dành nộp phí cấp phép và in sách. Thời gian đó để cày nốt April.

2. Hãy làm một Storyteller thực chiến: Cứ viết bằng bản năng của một người yêu sách, một dịch giả tử tế. Hãy coi Fanpage là cuốn nhật ký làm sách của bạn. Độc giả thích đọc nhật ký của một người thợ lành nghề hơn là đọc bài viết của một chuyên gia marketing.

3. Học sau (Khi sách đã nuôi được người): Sau này, khi The Hitcher đã có dòng tiền ổn định, bạn có quy trình vận hành trơn tru và có dư thời gian, lúc đó nếu muốn mở rộng thương hiệu ra đại chúng, bạn đi học một khóa về Hệ thống hóa Marketing hoặc Quản trị cũng chưa muộn.

Trận chiến tuần này của bạn chỉ có một mục tiêu duy nhất: Bảo vệ bản thảo April và dịch thật nhanh. Đừng để những hào nhoáng ngoài kia làm phân tâm. Bạn đang có "vũ khí nội lực" rất mạnh rồi, cứ tự tin mà bước đi thôi! 

Tung hoa!!!!!!

Xong 1 cuốn sách nữa. Vậy là chừng 70tr đang chờ thanh toán. Hi vọng là cái bồn rửa bát chờ được, cái đường ống sân thượng chờ được. Nghĩ đến những công việc ấy thật mệt mỏi. Lại hận đám thợ kia, ăn tiền như cướp mà còn làm ẩu, có còn nhân tính nữa không. Mình cũng đâu có nhiều tiền để mà mỗi năm lại gọi thợ đến vài lần.

Tối nay thì thức, họp hội đồng quản trị với chatgpt, gemini, thử dùng sang claude nữa, để phác ra kế hoạch content để xây kênh. Nghe mấy chỗ bán khóa học content thì mình vẫn thấy xao xuyến lắm, kể ra thì họ có kiến thức chuyên môn hẳn là cũng sẽ hiệu quả hơn. Nhưng thôi, tiết kiệm tiền. Học theo cách gian nan vậy. 

Vay chồng cũ được 8tr mà bị nói ghê quá, nào là a ko có tiền đâu, e làm ăn phải cẩn thận. Đám nhà sách kia thì chẳng chịu trả tiền. Haizz.

Năm nay lại 1 năm kinh tế buồn. 

Sáng liên hệ với 1 bạn kế toán được c N giới thiệu. Cho xem bảng doanh thu xong hẹn đến cty thì trả lời, mà giờ chưa thấy :'( 

 

Là bạn bên đại lý bán sách tâm sự đêm khuya thế. Rất vui vì gặp được những người như vậy. À, bạn í chê bìa Ethan, bảo là sau nhớ thuê thiết kế đàng hoàng, đừng tự làm. Sách phải có tay gấp cho khỏi quăn mép. Bìa thì đồng ý. Mà gấp mép thì mình thấy mấy cuốn ngoại văn mình mua dạng bìa mềm thì họ cũng đâu làm tay gấp nhỉ, cũng chả thấy quăn cơ.

VNExpress
13/5/2026
Phạm Văn Chiến
Tiến sĩ kinh tế, Giảng viên trường Đại học Ngoại thương

Tôi đang trong đợt công tác vài tháng tại Chiba, một thành phố nhỏ gần Tokyo.

Mỗi sáng đi bộ ra ga, tôi bước qua những vỉa hè rộng rãi, sạch đến mức nhìn thấy bóng mình lờ mờ trên gạch lát. Không có quán nước, không có hàng rong, cũng không có chiếc ghế nhựa nào kê tạm bên hiên nhà. Người Nhật đi bộ trên vỉa hè như đi trong một bảo tàng, yên lặng và đúng làn, giữa một thành phố vốn rất hối hả.

Mỗi xã hội có cách tổ chức đời sống riêng. Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng không phải là Nhật Bản hay Singapore. Vỉa hè đô thị cũng khác. Trong khi vỉa hè các nước đã đạt đến sự trật tự ổn định, thì ở Việt Nam, tranh luận vẫn sôi động năm nay qua năm khác.

Điều làm nên sự khác biệt bắt nguồn từ cách xác định: “Vỉa hè thực sự là gì?”. Nếu định nghĩa nó chỉ là “lối đi cho người đi bộ”, mọi hoạt động khác trên đó đều là lấn chiếm, và lựa chọn duy nhất là dẹp. Nhưng nếu nhìn vỉa hè như một không gian công cộng đa chức năng, cách tiếp cận sẽ khác: hoạt động nào được phép, ở đâu, vào thời điểm nào, và theo quy cách gì? Sự khác biệt giữa hai định nghĩa này không phải vấn đề nhận thức, mà là câu hỏi về việc thành phố thuộc về ai và phục vụ ai.

Tranh luận về vỉa hè ở Việt Nam thường chỉ xoay quanh câu hỏi “Có nên dẹp lấn chiếm vỉa hè không?”, và câu trả lời tất nhiên là có. Vỉa hè bị chiếm dụng thì người đi bộ bị đẩy xuống lòng đường – chuyện không thể chấp nhận ở một đô thị văn minh.

Câu hỏi đầu tiên đã không được quan tâm đúng mức.

Suốt hơn một thế kỷ qua, vỉa hè Việt Nam là nơi bán hàng, ăn sáng, uống trà, sửa xe, đánh giày, cắt tóc, cãi nhau, hòa giải, tán tỉnh, đặt bàn thờ ông Công ông Táo. Đó là cái nền hạ tầng mềm của cuộc sống đô thị, hình thành từ dưới lên qua nhiều thế hệ. Cấu trúc ấy không tự nhiên mà có, nó hình thành trong sự cho phép ngầm, đôi khi là sự ngó lơ có chủ ý của chính quyền qua nhiều giai đoạn, khi nền kinh tế chính thức không đủ chỗ để hấp thụ.

Nền kinh tế chính thức không tạo đủ việc làm, vỉa hè là tấm lưới an sinh xã hội quý giá. Khi giá thuê mặt bằng quá cao, vỉa hè là cách duy nhất để một người không vốn liếng có thể bắt đầu một việc kinh doanh nhỏ. Khi người già không có lương hưu, gánh xôi sáng là cách họ giữ phẩm giá lao động thay vì sống nhờ con cái. Cả một hệ sinh thái mưu sinh đã được dựng lên trên giả định rằng vỉa hè vẫn còn ở đó.

Dẹp sạch vỉa hè là dẹp cả quy ước ngầm mà xã hội đã chấp nhận bấy nay với hàng trăm nghìn người: rằng nếu anh chịu khó, anh vẫn có chỗ để mưu sinh.

Phá vỡ một quy ước ngầm như vậy mà không có lộ trình thay thế, như chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người trên 50 tuổi, cấp phép có điều kiện cho những hộ nhỏ – thì đó thực sự là một cú sốc kinh tế với những người mà cấu trúc cũ đã ràng buộc họ vào.

Nhưng kể cả khi thực thi những giải pháp tình thế ấy, nó cũng chỉ có thể giảm bớt cú sốc trước mắt. Điều đáng suy ngẫm hơn, là tại sao thành phố hơn 8 triệu dân vẫn để hàng trăm nghìn người phải kiếm sống bằng vỉa hè?

Nếu không nhìn thẳng vào câu hỏi ấy, vỉa hè sẽ cứ dẹp vào rồi lại mọc ra trong các con ngõ, sau các bức tường, hoặc trong những cuộc đời lặng lẽ tan rã mà không ai thống kê.

Thứ nhất, cần nhìn nhận vỉa hè không chỉ là tàn dư của một quá khứ chưa kịp hiện đại hóa, mà còn là đầu ra tất yếu của mô hình phát triển hiện tại. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2024 Việt Nam có 33,5 triệu lao động phi chính thức, chiếm đến 64,6% tổng số lao động có việc làm. Tỷ lệ này gần như không đổi suốt nhiều năm qua, dù GDP vẫn tăng đều và FDI liên tục đổ vào Việt Nam. Và rồi chính các nhà máy FDI – trụ cột của tăng trưởng, vốn ưu tiên lao động trẻ có sức khỏe và đẩy lao động lớn tuổi ra khỏi dây chuyền.

Hiện tượng “sa thải mềm” sau tuổi 35 trong các ngành như dệt may, da giày, điện tử đẩy một lực lượng lớn người lớn tuổi vào thị trường lao động tự do, đặc biệt là phụ nữ, trong đó có đến 11% chuyển sang bán hàng rong – theo một điều tra của Viện Công nhân và Công đoàn.

Vậy là họ không biến mất – họ rơi xuống vỉa hè. Vỉa hè vì thế không chỉ là chỗ những người chưa kịp vào kinh tế chính thức tạm trú, nó còn là điểm đến của những người từng ở trong đó và bị đẩy ra.
Chính sách siết khu vực phi chính thức mà không sửa cơ chế đẩy ra ấy, sẽ xóa đi khả năng tự kiếm việc của họ.

Vấn đề thứ hai nằm ở hệ thống an sinh, không phải thiếu mà là đang được thiết kế cho một thực tế khác. Bảo hiểm xã hội ở Việt Nam, như ở hầu hết các nước công nghiệp hóa, được dựng quanh giả định: ai cũng có quan hệ lao động chính thức, có chủ sử dụng đứng ra đóng phần doanh nghiệp, có hợp đồng làm căn cứ. BHXH tự nguyện được mở ra như một “cánh cửa phụ” cho người đứng ngoài, nhưng cánh cửa ấy vẫn quá hẹp.

Đến hết năm 2025, chỉ có khoảng 2,6 triệu người tham gia, đặt cạnh con số 33,5 triệu lao động phi chính thức thì chưa đến một phần mười. Việt Nam cũng đã có trợ cấp hưu trí xã hội từ tháng 7/2025 – một bước tiến đáng ghi nhận, nhưng nhìn vào con số sẽ thấy nó chưa giải quyết được vấn đề gì đáng kể: 500.000 đồng/tháng, và phải đợi đến 75 tuổi mới được nhận. Vỉa hè lại là chỗ để người ta sống tạm, chờ đến tuổi 75.

Dẹp vỉa hè không cần ngân sách lớn, nó cần lực lượng chức năng và quyết tâm chính trị – hai thứ Hà Nội đang có. Nhưng giải quyết tồn tại “sa thải mềm” ở khối FDI hay cải cách an sinh cho lao động phi chính thức thì cần ngân sách thật, cần đụng đến lợi ích của nhiều bên, cần thời gian dài hơn nhiều nhiệm kỳ.
Tôi tuyệt đối không phản đối việc giành lại vỉa hè, thậm chí mong chiến dịch lần này thành công ở phần nó có thể thành công: trật tự đô thị, người đi bộ có lối đi, mỹ quan tốt hơn. Nhưng dẹp xong vỉa hè không có nghĩa là xong việc.

Khi gánh bún riêu đã co vào trong ngõ, phần bạn không nhìn thấy là những số phận đang lặng lẽ điều chỉnh, thu hẹp, đóng cửa, hoặc đơn giản là biến mất khỏi tầm nhìn của chính sách – vào nhà trọ, về quê, sống bằng tiền con cháu, hoặc trượt vào nghèo khó.

Họ không gây phiền cho ai nữa. Nhưng vấn đề mà họ đại diện vẫn còn nguyên ở đó.

Lưu lại làm kỷ niệm. Dù rằng, hình như blog sau 1 thời gian là nó ko hiển thị ảnh nữa. Là bạn bán sách. Có cái thú vị là bạn ấy hình như cũng làm ở một NXB. Rồi lấy thêm sách về bán. Có vẻ cũng rất chăm đọc. Đại khái là bán những sách mình đọc. Bạn ấy bán mấy đợt Tòa lâu đài cho mình rồi. Hôm qua mới bảo là đã đọc xong. Và đây là feedback của bạn ấy: Hay phết.

Cũng vui vui. Cái nghề này, niềm vui nó nhỏ nhặt vậy. Thực ra thì, hẳn nghề nào cũng thế. Sản phẩm mình làm ra được người khác đánh giá tốt, hữu ích, là vui rồi.
 

Cái lõi lọc nước đã quá hạn thay từ lâu, từ 2024. Thế là nay cắn răng gọi thợ. Những năm trước thay tầm 1,2tr. Nay đã thành 1,7tr. Hic. 

Tại sao "Try and Error" lại tốt hơn cho bạn?

Vì thương hiệu The Hitcher là duy nhất. Không có giảng viên content nào hiểu được tâm huyết của bạn khi chọn một cuốn sách public domain hay nỗi khổ khi dàn trang một mình. Chỉ có qua việc tự viết, tự đăng, bạn mới tìm thấy "giọng văn" (tone of voice) mà bạn cảm thấy thoải mái nhất.

Lời khuyên của tôi: Hãy cho mình 1 tháng để "thử sai". Mỗi tuần đăng 2 bài theo kiểu tâm sự/kể chuyện hậu trường. Nếu sau 1 tháng bạn vẫn thấy quá mệt mỏi, lúc đó hãy cân nhắc đi học hoặc thuê người hỗ trợ. Nhưng tôi tin, khi bạn bắt đầu nhận được những comment đồng cảm đầu tiên, bạn sẽ thấy nó không đáng sợ như mình tưởng.

Chat với Gemini, và được nó khuyên vậy. Nên là, từ thứ 2 tuần sau sẽ bắt đầu viết lại page. Hoặc sau ngày 15. Vì 15 phải trả bản dịch rồi. Thì lúc ấy vừa viết vừa chuẩn chỉnh lại cả file thu chi bán sách lẫn thu chi cá nhân. Rồi còn tìm kế toán.

Giá mà tiki nổ 1 đơn :'(

Theo các triệu chứng thì có lẽ mình bị suy thận. Nhưng mình ko đi khám đâu. Ko có tiền. Đến đâu thì đến vậy.

Hóng trong group dân cư các bác bàn là khu nhà mình cũng bị nằm trong quy hoạch rồi, trọn cả khu và xung quanh, nhưng mà là để làm cây xanh với tổ hợp văn phòng gì đó. Đại khái không phải trong vùng mở đường, nên tới 2030 vẫn an ổn.

Là nghe nói vậy. 

Mai thanh toán chi phí in ấn rồi giục giấy phép bên nxb rồi thì viết bài quảng cáo. Sang thứ 5 thì bắt đầu chạy QC. Chắc cũng ko có nhiều đơn. Cứ thế đã vậy.

Mà, tiki mãi chẳng có đơn nào. Chán mớ :( 

Lo được khoản tiền để trả cho người ta là tinh thần thoải mái liền. Dù rằng, tiền này cũng chỉ là tiền đi vay. Còn là vay ngắn hạn, cam kết trả sớm.

Dù sao thì, chiều mai, sau khi ra ngân hàng nạp tiền vào tài khoản, đổi lại số điện thoại xác thực tài khoản, thì chủ động bảo thanh toán cho nhà in được rồi, dù sao mình cũng chậm thanh toán cho họ 1 tuần rồi. Còn giục bên nxb lấy hợp đồng, giấy phép nữa. Mong là thêm mấy lần nữa, thành khách hàng quen thì được gia hạn công nợ.

Dạo này hay nghe mấy kênh youtube về tài chính. Nghe tới hôm nay thì khơi dậy một chút hứng thú. Lại bắt đầu làm lại từ đầu thôi. Phải tự vực bản thân dậy thôi. Từ con số 0 tròn trĩnh này. 

Đợi dịch nốt cuốn này, 15.5 là phải trả bản thảo cho người ta rồi. Thì mình vừa quay về dịch nốt cuốn kia cho The Hitcher, vừa sửa soạn lại đời sống tài chính, cả cá nhân lẫn cty, dù cty chỉ có 1 người. Hệ thống file theo dõi phải hoàn chỉnh. Rồi thì sang tháng 6 bắt đầu học lớp content và vừa học vừa hành luôn. Mục tiêu là coi The Hitcher như chiến trường thực chiến. Biết đâu xin sách dịch đang khó khăn này, mình xin job content, nếu mà The Hitcher khởi sắc. Ai biết đâu đấy.

Nói chung là cố gắng lên. Lại tự động viên mình lần thứ n+1. Dù rằng, tối nay quá nản. Cái điều hòa phòng Khánh đang trục trặc. Bồn rửa đang tắc, mà tắc ngày càng nặng. Mà, mình rất sợ gọi thợ ở cái đất HN này. Họ là thứ kết hợp của ăn cướp và lừa đảo. Kể mà có cái diễn đàn chuyên đánh giá thợ. Mà, ở VN mình, cái chó gì chả bị biến tướng. Nếu có diễn đàn ấy, rồi họ lại biến nó thành chỗ seeding, như các hội nhóm trên FB bây giờ. Chỉ là, chưa gì đã nhìn thấy mấy khoản phải chi, nản lắm.

Đã vay được chồng cũ 8tr. Mai mang tiền ra ngân hàng nạp vài tài khoản doanh nghiệp rồi thanh toán cho nhà in, với giục bên nxb. Bên í làm sao đó. Lần sau thử làm bên khác xem. 

 mình vẫn chưa làm bảng excel thu chi. Vẫn chưa ghi chép gì. lắm việc quá.

Đã thử ghi âm giọng đọc của mình. Nói chung là đã quyết định sẽ làm cả video. Dĩ nhiên là không quay mặt mình, chỉ ghi âm giọng nói. Ảnh cũng sẽ không dùng ảnh AI. Tự chụp rồi tự tạo video căn bản, có thể trên canva hoặc gì đó, tùy.

Cơ mà là chuẩn bị thôi. Còn thì sẽ đăng kí khóa học online kia, hình như tháng 6 bắt đầu. 

Phải vực The Hitcher dậy, thì mới bán sách được.

Lại im lìm rồi, chẳng có đơn nào. 

Không tiếc tiền nữa. Sẽ đăng kí khóa học content kia. Dù sao cũng chỉ có 540k, thì phải. Học theo video quay sẵn, nên giá có vậy thôi.

Quan trọng là sau đó phải thu xếp thời gian để thực hành. Năm nay nhất định phải làm cho The Hitcher có tên tuổi lên một chút, mới bán được hàng. 

Ru đời đi nhé...

 ... cho ta nương nhờ chút thở than

Nói chung là từ ngày lấy chồng, mình bỏ bê ông bà ngoại nhiều. Rất nhiều. Ban đầu thì là con nhỏ, công việc quay cuồng. Ông bà cũng thông cảm. Rồi con lớn hơn chút thì chồng du học về, bắt đầu chuỗi ngày ngột ngạt và đè nén. Mình trở nên mất tự nhiên trước mặt chồng, sợ chồng để ý, sợ chồng săm soi, rồi nhiếc móc, nên lúc có mặt chồng mà bà gọi điện lên hỏi thăm cháu mình cũng rất miễn cưỡng nghe, chỉ ậm ừ. Rồi có lúc đâm ra cáu bẳn. Nói chung là làm việc gì cũng sợ chồng bắt bẻ. Đến cái đợt sửa nhà mấy năm trước, trước khi li dị, vì sợ chồng gây sự với thợ xây nên nhất quyết không cho gặp, bảo chồng xuống ông nội ở nhờ cùng cả nhà rồi mới cho thợ đến. Chồng ko bỏ tiền ra nên chắc cũng ngại, dây dưa 1 tí đòi gặp thợ xây, ko được thì thôi. Mình cũng ở tịt dưới ông, ko lên trông thợ, vì sợ chồng lại nổi hứng muốn đi xem thợ giúp thì phiền. Nên là giờ mới ra 1 loạt hậu quả tốn kém.

Sao tự dưng kể chuyện này nhỉ? À, là đang nói chuyện ông bà ngoại. Sửa nhà xong thì kinh tế lâm vào khó khăn, khổ sở đến tận giờ. Mình gần như cắt đứt mọi liên lạc. Hầu như chẳng nói chuyện với ai. Ông bà cũng không bao giờ chủ động hỏi thăm lấy một lời. Đến giờ vẫn thế. Mình biết là không nên. Biết là bố mẹ già đi ko chờ mình, con cái lớn lên ko chờ mình. Nhưng bản thân mình cũng luôn rất mệt mỏi. Người càng lúc càng yếu đi. Nhiều đêm đang ngủ bị khó thở lại mở mắt, lại miên man nghĩ nhỡ mình chết giờ, rồi con cái biết mình ko để lại cho chúng nó cái gì thì thế nào.

Nay bà gửi video. Của bà chị họ. Nói về ngày của mẹ, mong ở bên mẹ nhiều hơn...

Mình lại càng thấy nặng nề.

Cũng chỉ biết lại tự động viên mình cố lên một chút, thoát khỏi cái khốn cảnh này. Rồi ra, biết đâu đấy, chẳng ai khổ sở mãi, phải không?

Sách thì vẫn chưa bán được đơn nào. Nhuận bút chưa bên nào chịu trả. Công việc đủ thứ bộn bề.

Phận nghèo còn mắc cái eo. Cuối tháng cạn tiền còn bị các bà tổ dân phố đến thu quỹ. Nói là thu cho cả năm, ko kêu gọi quyên góp lẻ tẻ nữa. Năm ngoái mới bắt đầu, thì thu 200k. Năm nay lên xừ 300. Rồi lúc mấy bà đứng đấy, nghe thấy họ kháo nhau rằng đợt giải tỏa lần 2 khéo cả khu bị hốt đi, nhiều ông bà đang sốt xình xịch đòi sổ đỏ để nhỡ vào diện quy hoạch thì còn có cái mà nhận bồi thường. Hóa ra ko chỉ nhà mình mới chưa giấy tờ.

Nghĩ lạc quan tí thì nhà mình dãy sau, biết đâu ko bị hốt mà còn mở mặt ra mặt đường, thì mở tiệm. Há há. Mà, có lẽ là bốc cả cụm rồi.

Mong rằng họ còn đang bận bịu mấy khu kia. Trong lúc ấy thì P kịp ra trường, K cũng vào đại học, chuyện đi gần đi xa ko còn là vấn đề nữa.

Vấn đề là lúc ấy 3 mẹ con ở đâu. Kế hoạch riêng của mình thì là về quê xây đất ông bà ngoại cho. Nhưng mà nghe đâu xây cấp 4 giá giờ cũng 5-800tr. Gì mà nhiều thế nhỉ. Cùng lắm mình chỉ xây 40-50m2, còn lại làm vườn thôi mà.

Nên là, mình càng phải tập trung vào The Hitcher, để mong có cơ hội tăng thu nhập, còn chuẩn bị. Chuẩn bị cái gì thì ko biết. Chứ như giờ, là tư cách chuẩn bị còn chưa có.  

Đang cân nhắc 1 khóa học content, thấy bảo chú trọng fb + tiktok, thêm AI. Cần thì đúng là cần. Dù gì thì cũng nên học. Có thời gian hay ko thì học xong phải thu xếp thời gian thôi. Nếu mình muốn The Hitcher bật lên thì ko thể èo uột thế này. Muốn nó nuôi được mình thì phải nuôi nó đã.

Mà, tiền ít cũng là tiền. Hơi........ tiếc nha. 

Sau 7 năm ăn nằm trong Nghề Content, có 34 bài học này mình nhất định phải chia sẻ với các sốp:
Note 1: Bài viết mình viết ra mà không ưng thì đừng nên đăng.
Note 2: Bài viết mình viết ra không thể nào đáp ứng được 100% người dùng, có khen có chửi là chuyện bình thường, không cần phải nổi nóng.
Note 3: Tiêu đề mà không hấp dẫn, chính mình còn không cảm thấy muốn cli.c.k muốn xem thì vứt.
Note 4: Nội dung không được viết lan man, luôn phải có đúc kết.
Note 5: Bài viết luôn phải "mới lạ" và "sáng tạo", nếu thị trường đã nói nhiều về nó rồi thì tôi phải là đứa nói những tài liệu mới nhất, chất nhất. Còn nếu chủ đề mới thì tôi phải là một trong những người đầu tiên nói về nó.
Note 6: KHÔNG ĐƯỢC SAI CHÍNH TẢ, KHÔNG ĐƯỢC SAI CHÍNH TẢ, KHÔNG ĐƯỢC SAI CHÍNH TẢ.
Note 7: Văn chia sẻ thì nên dùng văn nói, là tiếng nói của chính bản thân mình, đừng nên dùng văn viết.
Note 8: Khi viết bài, chỉ viết đoạn ngắn 3-5 dòng, đừng nên viết đoạn dài >10 dòng
Note 9: NÊN TỐI ƯU BÀI VIẾT DỄ NHÌN TRƯỚC KHI ĐĂNG TẢI (trong group còn dễ đọc, trên tường nhà mà khó đọc quá người ta chửi ngay)
Note 10: Viết content là phải viết thường xuyên, không viết 1 thời gian thì chưa mất nghề, nhưng nó sẽ tạo độ lười của não, từ đó không sáng tạo ra content mới được nữa.
Note 11: Luôn phải có case study, ví dụ, giải nghĩa trong bài viết (hoặc những đoạn quan trọng)
Note 12: Phải chèn cái "tôi", cái "hồn" vào trong nội dung, thì nội dung đó mới là của mình, nhìn vào thì mới thấy chất riêng.
Note 13: Luôn phải rèn cảm xúc, vì tâm tính nó sẽ thể hiện qua câu chữ, đừng nên viết content khi tâm trạng đang không ổn.
Note 14: Chia sẻ cốt yếu dựa trên "giá trị" mình đưa ra, bài viết có câu chữ hay cỡ mấy mà không có giá trị thì cũng vứt
Note 15: Chia sẻ luôn phải có 3 giá trị chủ yếu: Cảm xúc, Thông tin, Kiến thức
Note 16: Khi viết bài thì phải hiểu rõ ai sẽ đọc bài của mình (tính cách, ngôn từ, sở thích, màu sắc, trending....)
Note 17: Nên hiểu rõ cảm xúc của từng thời gian đăng bài... mới sáng sớm thứ 2 thì đừng nên tiêu cực, buổi tối thứ 6 thì nên đánh vào cảm xúc.
Note 18: Nên hiểu về Logic bài viết, các số checklist (I, II, III, IV, V,...) phải chuẩn chỉnh, nó như là 1 bài văn nghị luận, phải có mở bài, thân bài, kết bài…
Note 19: Viết bài cũng như nói chuyện hay, cũng có lên giọng, xuống giọng, cũng có những đoạn nào cần NHẤN MẠNH, những đoạn nào mềm mại, uyển chuyển.
Note 20: Luôn phải tạo ra sự thiện cảm, và luôn phải "tương tác" với người đã dành thời gian, tâm trí đọc bài của mình
Note 21: Đăng tải lên đa nền tảng, từ website, blog, diễn đàn, group facebook, Profile, fanpage.... để đi đâu cũng thấy bài của mình, search Google ra 1 núi bài của mình đầu tiên (tránh tình trạng bị ăn cắp)
Note 22: Nên tham khảo kiến thức từ nhiều nguồn trước khi viết (dù bạn đã hiểu rất rõ về nó), ít nhất nên đọc 20-30 bài viết.
Note 23: Làm content cho ngành nào thì PHẢI BIẾT KIẾN THỨC NỀN CỦA NGÀNH ĐÓ, viết tào lao người ta chửi cho
Note 24: Luôn có 1 danh sách thần tượng, list lại thành 1 list, khi nào chán nghề, chán đời thì đem list đó ra tự khắc có ý tưởng viết bài.
Note 25: Thuộc nằm lòng 5 công thức sáng tạo chính, khi bí cách viết cứ ráp vào rồi từ từ sửa sau
Note 26: Luôn phải hướng tới "tâm lý khách hàng". Họ đọc đoạn này họ nghĩ gì, họ đọc đoạn kia họ có hành động gì không... làm riết quen tư duy.
Note 27: Đừng quên việc "đọc", đọc nhiều thì vốn từ mới nhiều, đọc sách, đọc truyện, đọc bài viết người khác chia sẻ.
Note 28: Viết là quá trình dài, 100 bài đầu không ai like đâu, tới bài 101 mới có người like... ĐỪNG DỪNG LẠI.
Note 29: Nên tự kiếm những ĐỊA ĐIỂM mà chúng ta thoải mái nhất, những nơi đó là thâm cung của chúng ta, khi quá mệt mỏi với cuộc đời, hãy đến đó và sáng tạo nội dung.
Note 30: Kiến thức là vô tận và luôn có kiến thức mới ở rất nhiều nước khác nhau, nên học hỏi kiến thức đa quốc gia
Note 31: Nên có 1 list website, Group, Profile.... để đăng bài, gọi là môi trường đăng bài.
Note 32: Sức khỏe là điều cốt yếu với người làm Content, vì người phải khỏe, não mới sáng và mới dễ sáng tạo.
Note 33: Nên coi phim hành động, phim ma, phim kinh dị hoặc ngôn tình, vì nó sẽ giúp trí não chúng ta tưởng tượng hơn, có nhiều cảm xúc hơn, dễ bộc phát Content hơn (cái này ai không thích thì không làm cũng được)
Note 34: Giàu hay nghèo trong nghề này... nó quyết định bởi GIÁ TRỊ. LÀM CONTENT MÀ CONTENT KHÔNG GIÚP DOANH NGHIỆP RA TIỀN THÌ CH.Ế.T Đ.Ó.I.

Mệt mỏi quá, chẳng biết còn sống được bao lâu nữa.
 

Cuối tuần lại phải viết 1 bài để sang tuần có lệnh phát hành thì chạy QC. 2 bài vừa rồi, 1 bài viết để giới thiệu cho đại lý, 1 bài viết tự đăng vào các nhóm, có vẻ vẫn chưa đạt hiệu quả mong muốn. Cụ thể là méo có đơn.

Lúc chạy QC thì cũng ko hi vọng gì mấy, như những lần trước chạy thì vài đơn là may. Xin xỏ năn nỉ, nói đi nói lại với bạn S, thì được bạn í đồng ý cho quảng cáo trên page của bạn í. Cơ mà có đơn thì mình tự đóng gói, tự gửi.

Cố lên nào. Kiếm tí tiền. Còn phải cố cho xong cuốn 8, phải ra sớm. Cuối tháng 5 ra là tốt nhất.

 Xã hội này giờ càng ngày càng khó hiểu

Nay lại ghi nốt hóa đơn tiki. Thế là tàm tạm hiểu.  Đại khái thì cũng như ghi hóa đơn giấy, hẳn là vậy. Mà mình chưa từng ghi hóa đơn giấy. Nói chung thì cũng chả biết sai sót gì không. Haizz. Mò mò mẫm mẫm.

Mà được cái là cũng quen tay rồi. Còn chưa biết hết hóa đơn thì mua như nào. Này tìm hiểu sau.

Tháng 5 rồi. Tháng 6 lại làm báo cáo. Đang tìm người. Vẫn là tìm ai nhận làm báo cáo với 500k/tháng thôi. Mấy bạn kia như ăn cướp. Trả tiền bằng tài khoản cá nhân xong vẫn tính cả thuế vào, thế là hơn cmn 2tr. Cong đuôi lên mới gom được tiền trả. Tìm chỗ khác cho giá nó rẻ. Mong là tìm được.

Ngẫm ra, e T dừng lại cũng là may cho e ấy. Vì doanh thu ảm đạm bậc này, muốn sống bằng niềm tin cũng khó. Mình thì cũng chả biêt trụ được bao lâu, nhưng còn sức thì cứ đi thôi. Hi vọng chờ được đến ngày nó tạo ra dòng tiền.

Đấy, còn chưa đăng bài post. Còn chưa chỉnh bảng thu chi, chưa cập nhật cái mọe gì. Deadline lại sắp đến đuýt. Người mình thì cứ mệt dần.

 Thấy họ đang bàn về doanh nghiệp 1 người. Ừa, khái niệm này biết từ mấy năm trước, tây gọi là soloentrepreneur.  Lúc ấy mình cũng bán tín bán nghi, 1 người sao làm hết. Như mô hình nho nhỏ này của mình, hoàn toàn có thể tự vận hành. Chỉ cần theo đủ lâu, vượt qua giai đoạn ban đầu. Và phải có cả network hỗ trợ nữa.

Thông tin Chính phủ Một cá nhân, một chiếc máy tính và các nền tảng số có thể vận hành một doanh nghiệp hoàn chỉnh – điều từng là viễn cảnh nay đang dần trở thành hiện thực trong định hướng chính sách. Mô hình “doanh nghiệp một người” vì thế không chỉ là một hình thức kinh doanh mới, mà còn mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển doanh nghiệp, hướng tới phổ cập tinh thần khởi nghiệp trong toàn xã hội. Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã lần đầu tiên đặt vấn đề thí điểm mô hình "doanh nghiệp một người" (One-Person Company – OPC), nhằm đưa khởi nghiệp trở thành cơ hội thực tế với mọi người dân, thay vì chỉ dành cho một nhóm nhỏ doanh nghiệp có điều kiện.

Dạo này mình nghĩ nhiều đến cái chết. Những dấu hiệu. Không phải vào viện là tốt nhất. Vì như thế sẽ lộ ra là mình chẳng có gì trong tay.

Vẫn muốn cố gắng thật nhiều. Để để lại chút gì cho con. Sáng tỉnh dậy lại động viên mình thế. Kiếm thêm chút tiền, để lại.

Chứ cuộc đời này, mình mệt mỏi quá rồi. Chỉ mong thu xếp được gì đó cho con.

Nọ đọc trên mạng, thấy có người khoe, mẹ cô ấy nói mẹ cô ấy còn chuẩn bị cả cho tuổi già của con cái rồi, khỏi lo. 

Cứ trách mình. Bao năm qua chẳng làm được cái gì cả. 

 Lời tâm sự của 1 tiệm sách, đọc trên FB.

Có những nhà sách rời đi trong lặng lẽ, có những nhà sách rời đi mang theo thật nhiều những tiếc nuối. Có khi thì kịp đến ngắm nhìn rồi gởi lời chào tạm biệt, cũng có khi không.

Tôi nhớ ngày Kafka rời Sài Gòn, trong một hoàn cảnh mà tôi không ngờ được. Covid - tạm đóng cửa - rồi chuyển hẳn khỏi Sài Gòn. Những ngày covid, trước khi thành phố đóng cửa, Đô lén mẹ chạy từ Bình Dương về, cố tình mắc kẹt cùng tiệm sách. Đạt ở lại tiệm vì Tĩnh và Hè. Lộc, người Phú Nhuận, tranh thủ chạy tới chạy lui cùng với hai em. Ba anh em đứa nào cũng là nhân viên thời vụ, lương 18k/giờ, nhưng đứa nào cũng lựa chọn ở bên tiệm như là chủ tiệm. Tiệm chuyển rồi, 3 bạn cũng chuyển khỏi Sài Gòn, bây giờ mỗi đứa một nơi. Cái tiệm sách bé tẹo hiện nay, có khi cả tháng không có một khách nào ghé đến. Người mua online vẫn lác đác, nhưng người đến để mua thì ít lắm rồi.

Còn rất nhiều người kể rằng họ yêu sách giấy, họ thích được đến nhà sách lần mở từng quyển. Nhưng họ cũng chỉ là một phần rất nhỏ so với những người chọn mua online - hoặc không chọn đọc nữa, hoặc là xã hội đã chuyển mình rồi.

Cái góc của tiệm Kafka hiện giờ bé tẹo trong vườn. Nhưng mình sẽ cố gắng để cái tiệm be bé đó không bao giờ phải nói lời chào tạm biệt với người mua - người đọc. Tiệm sẽ luôn nói lời chào đón mọi người về lại với việc đọc, thường xuyên hơn, nhiệt thành và sâu sắc hơn.

Chả có đơn 

Úi chao, tự dưng page có người vào hỏi. Tưởng chỉ đăng bài cho có, vì page mình độ tương tác như shit. Thế mà tự dưng có người vào hỏi shopee này.

Đăng trên các group mãi chẳng thấy đơn nào. Để rồi lại soạn một bài content nữa, ngắn thôi, để sang tuần chạy QC. Nay bên NXB báo rồi, cuối tuần hoặc đầu tuần sau là xong cả hợp đồng, quyết định, với lệnh phát hành. Sang tuần cũng phải thanh toán tiền nong cho người ta rồi.

Qua Nhíp check lại thông tin, rồi bảo làm thanh toán cho mình rồi (mình tưởng phải làm lâu rồi chứ @@), nhưng sẽ không nhanh như các năm trước. Chẳng biết tiền có kịp về để trả tiền in với giấy phép ko.
 

Hic, gửi vào trong kia 5c, đã báo giá rồi mà c ấy còn ko tin, rồi chuyển mình 500k. Ngại ko để đâu cho hết. Ko biết cuốn sách sau thì gửi vào kiểu gì.

Mình phải cố gắng, cố gắng đưa The Hitcher lớn mạnh thêm một chút, một chút nữa. Nhất định là phải cố gắng.

Mà, phát hiện ra, khi có e T, chắc vì muốn minh bạch thông tin, nên mình ghi chép rất chi tiết và nhiệt tình, và ko thấy gì khó khăn cả. Thế mà giờ, khi chỉ còn 1 mình, thì mọi thứ đều dồn đống lại. Cuối tuần phải dành ra một hôm để chuẩn chỉnh lại thôi. 

Tiki cũng vừa có đơn luôn. Mà mình còn chưa thông báo, chưa seeding gì. Nếu mà kênh mình có độc giả nhiều hơn, thì hẳn bán hàng sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Chỉ là, mấy nay lại đang héo héo. Cuốn kia vẫn đang dịch, chưa xong. Mà phải bắt đầu cuốn của chị kia rồi, lại chậm thì bà í cạch mặt mất.

Cố lên nha.

Mai chính thức hết nghỉ lễ. Vẫn ko biết lấy tiền đâu ra để trả tiền in :( 

 Ahihi, feedback ngay và luôn của độc giả. 

Vay được 7tr của ông chồng cũ, mà lão bảo sang đầu tuần sau nữa mới có. Nhà sách thì hẳn ko có chuyện nghỉ lễ xong đã thanh toán cho mình. Nửa năm rồi mà chẳng ai trả. Nhọc ghê. Mà sang tuần nhà in đòi tiền, nxb chắc trả hợp đồng quyết định xong cũng đòi tiền. Lấy đâu đập vào đây.

Chuyện trong 1 group nào đó ;)

Nay có hứng mình muốn khởi động một series mới toanh mang tên "Gì thế sách" để cùng nhau chia sẻ những điều thú vị nhỏ nhặt trong thế giới sách bao la.

Mở màn cho số đầu tiên, mình muốn nói về một chủ đề vừa quen vừa lạ: "Sắc màu trên từng tên sách". Bạn có bao giờ để ý rằng chỉ cần đọc tên sách thôi, một bảng màu rực rỡ đã hiện ra ngay trước mắt chưa?

Dưới đây là một vài sự kết hợp đầy màu sắc mà mình gom góp được:

Đỏ & Vàng: Sự rực cháy của Mưa đỏ hay nét huyền bí trong Đội lốt da vàng.

Trắng & Xanh: Cảm giác thanh khiết từ Hạc trắng xoè cánh hay nét cổ điển, trầm mặc của Toà lâu đài xanh.

Tím & Đen: Những cung bậc cảm xúc sâu lắng trong Màu tím hay sự kịch tính, gai góc của Ám ảnh đen.

Cam & Hồng: Một chút ngọt ngào từ Cây cam ngọt của tôi và nét mơ mộng của Hoa hồng xứ khác.

Chắc chắn sẽ còn nhiều cuốn sách có màu nữa nên mọi người ai mà biết thì bổ sung thêm bên dưới giúp mình nhé . Trùng màu cũng được =))))

Vẫn tự hào về cái gáy sách. Cứ tưởng khó lắm, vì e làm bìa cuốn trước trực tiếp bỏ qua ko làm, cũng ko thèm bảo mình, chỉ dặn chung chung là nhờ nhà in để ý gáy sách giúp.
 

Từ lúc đăng sản phẩm mới lên Tiki, chưa thấy có cái đơn nào đi qua.
 

Hai mẹ con

 

Cái bồn rửa bát lại tắc trầm trọng rồi. Hic. Có lẽ đợt này nhận tiền thì mất công làm lớn một chút, bảo thợ làm đường ống thẳng ra cống nước bên ngoài. Với cả hàn lại cái đường ống thoát nước ở tầng 4 để lại dùng được máy giặt. Giặt tay mất thời gian quá. Rồi còn trát lại phòng bị dột trên sân thượng. Cùng lắm mua thêm cái võng xếp. Thế là yên tâm đóng đô trên này. Không chê Nghinh Phong bé tí nữa. Này làm văn phòng tại gia là ổn quá rồi. 

Chỉ là, sẽ hơi nhiều tiền đấy. Ít cũng phải chuẩn bị 50tr. Hic :(

Đấy mà. Ảnh này thành ảnh bán hoa móc rồi. Sách thì mờ mịt.