Các nhà nhân loại học nghiên cứu một số ít ỏi các xã
hội săn bắt và hái lượm còn tồn tại đến ngày nay và các nhà khảo cổ học đã phát
hiện ra những di tích thú vị về quá khứ cổ xưa của họ đã dựng lên một bức tranh
sống động về các loại lương thực mà các xã hội này tìm kiếm. Người ta cho rằng
họ làm việc tương đối nhanh, ước tính thời gian săn bắt và hái lượm trung bình
là 17 giờ mỗi tuần trên mỗi thành viên trong nhóm, tương đương với hơn 2,5 giờ
mỗi ngày. Theo mô tả của phóng viên Michael Pollan, chế độ ăn của họ đa phần
bao gồm: “Thực phẩm, không quá nhiều, chủ yếu là thực vật” – tức là “thực phẩm
thực thụ,” đối lập với “các chất giống thực phẩm có thể ăn được” mà các nhà
khoa học thực phẩm pha chế ra.
Những phân tích về xương của người cổ đại thuộc thời
kỳ săn bắt và hái lượm cho thấy phần lớn trong số họ đều không mắc các chứng
bệnh của thời đại ngày nay, từ béo phì cho đến tiểu đường và các bệnh về tim
mạch. Những mô tả về tình trạng sức khỏe của họ hấp dẫn đến mức chúng không
khỏi đặt ra câu hỏi: Vì sao người ta lại quyết định an cư và trở thành nông
dân? Công việc trồng trọt khổ cực hơn nhiều, và theo phân tích trên phần xương
còn lại của những người nông dân đầu tiên, những vụ mùa thời kỳ đầu kém dinh
dưỡng hơn, bởi vì họ có chiều cao thấp hơn, xương và răng có độ chắc khỏe kém
hơn. Một cách giải thích ở đây là sự chuyển dịch sang trồng trọt xuất phát từ
bia. Các loại ngũ cốc dùng để làm bia cũng chính là các loại ngũ cốc đầu tiên
được thuần hóa – lúa mỳ, lúa mạch, lúa gạo – nhưng hầu hết các nhà khảo cổ học
về lương thực đều cho rằng bánh mỳ là thực phẩm đầu tiên do con người tạo ra
dựa trên ngũ cốc, cho đến khi nhà thực vật học Jonathan Sauer nêu ra giả thiết
rằng sự lên men tự nhiên của đại mạch để trở thành đồ uống có cồn mới là yếu tố
thúc đẩy hoạt động trồng ngũ cốc. Một cuộc tranh luận sôi nổi nổ ra sau đó,
nhưng theo những gì được hai học giả Solomon Katz và Fritz Maytag kể lại, việc
giải mã một phiến đất sét cổ của Sumeria, một nền văn hóa sùng bái bia đến nỗi
họ còn thờ một vị nữ thần nấu bia, có thể mang lại câu trả lời. Trên mặt phiến
đất sét này khắc công thức nấu một loại bia được ưa chuộng, trong đó giải thích
rằng người Sumeria làm bánh mỳ để dự trữ các thành phần nguyên liệu thô phục vụ
việc nấu bia. Như vậy, có lẽ câu hỏi bia có trước hay bánh mỳ có trước cũng
giống với câu hỏi con gà có trước hay quả trứng có trước. Nhưng bất luận cái gì
có trước, không khó để hình dung rằng nấu bia là một sự đền đáp vô cùng được
hoan nghênh cho sự khó nhọc của nghề làm nông.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét