Làm việc theo cách của tự nhiên
Paul và con trai Kyle (đang là kiến trúc sư ở công ty
của Paul) đều là các chuyên gia
trong lĩnh vực xây dựng nhà ở theo mô hình năng lượng mặt trời thụ động. Phương
pháp xây dựng này có thể giúp giảm bớt một lượng lớn khí thải nhà kính, chỉ có
điều, thật không may, nó chỉ là một trào lưu chợt đến chợt đi ở Mỹ – bắt đầu từ
thập niên 1930, thịnh hành trở lại vào thập niên 1970 cùng với cuộc khủng hoảng
dầu mỏ, nhưng không tạo được đà phát triển tương xứng với tiềm năng của nó.
Paul chỉ ra rằng công nghệ này xuất hiện từ thời cổ đại. Thực ra, người ta cho
rằng Socrates đã mô tả các nguyên lý cơ bản của nó từ cách đây 2.500 năm. Theo
ghi chép trong cuốn Memorabilia (tạm
dịch: Những sự kiện đáng nhớ) của Xenophon thì:
Ở những ngôi nhà hướng nam, vào mùa đông ánh mặt trời sẽ chiếu xuyên vào
cổng, nhưng vào mùa hè đường đi của mặt trời nằm ngay trên đầu chúng ta và ở
trên mái nhà, vì thế sẽ có bóng râm. Nếu đây là sự sắp xếp tốt nhất, chúng ta
nên xây phần phía nam cao hơn để đón ánh nắng mặt trời vào mùa đông và xây phần
phía bắc thấp hơn để chắn gió mùa đông.
Trong một bài viết tuyệt vời về lịch sử của công nghệ
này, kiến trúc sư Dennis Holloway cho rằng những thợ xây người Mỹ bản địa cũng
nắm rõ tri thức cơ bản này, bởi vì họ đã tuân thủ các nguyên lý đó khi xây dựng
những công trình cổ đại như Mesa Verde ở Colorado, Grand Gulch ở Utah, và hẻm
núi Chaco ở Arizona. Tuy nhiên, ông cũng quan sát thấy rằng mặc dù giảm tới 75%
mức tiêu thụ năng lượng, hầu hết các ngôi nhà xây ở Mỹ “ngay cả ở các tiểu bang
thuộc Vành đai Mặt trời[1], cũng
không tận dụng được nguồn năng lượng mặt trời này.”
Holloway chỉ ra rằng một lý do ở đây nằm ở chỗ, sự
quan tâm đến năng lượng mặt trời thụ động đã bị đánh tan trong nhiệm kỳ tổng
thống của Reagan. Ông viết: “Có một điều ngộ nhận ngoan cố, một thông tin được
lặp đi lặp lại trên báo chí khi viết về một số ngôi nhà được xây theo kiểu thụ
động trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Reagan, rằng vào mùa hè những ngôi
nhà này rất nóng... Đây đích thị là màn tuyên truyền lừa đảo của các tập đoàn
dầu mỏ lớn.” Ngày nay, không ai có thể phủ nhận rằng công nghệ này là xuất sắc,
người ta đã rút ra được nhiều kinh nghiệm về cách đặt vị trí cho các tòa nhà,
các vật liệu tối ưu để hấp thụ nhiệt trong ngày và giải phóng nhiệt vào ban
đêm, và cách đặt hệ thống thông khí tốt nhất sao cho có thể làm giảm, hoặc loại
bỏ hoàn toàn, nhu cầu sử dụng nhiệt và điều hòa không khí. Hội đồng Liên Chính
phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) xác định rằng tiết giảm mức sử dụng các môi chất
làm lạnh là hành vi quan trọng nhất để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Nhiệm
vụ này càng trở nên cấp thiết hơn khi ngày càng có nhiều người ở các nước đang
phát triển sử dụng máy điều hòa không khí và nhiệt độ ngày càng tăng cao.
Một trào lưu trở về quá khứ khác là sự thịnh hành trở
lại của xu hướng sử dụng vật liệu tự nhiên để thay thế vật liệu nhân tạo vốn giải
phóng rất nhiều khí carbon. Một vật liệu được ưa dùng hiện nay chính là gỗ. Ở
khắp nơi trên thế giới, xu hướng xây dựng bằng gỗ đang quay trở lại, mà một
trong những phương thức tốt nhất là tái chế gỗ từ các tòa nhà bị phá hủy. Lấy
gỗ từ cây trồng cũng là một phương án tốt. Paul và Kyle chỉ dùng gỗ lấy từ cây
anh đào trồng ở mảnh đất của họ ở Pocono. Xu hướng dùng gỗ làm vật liệu ốp bên
ngoài nhà cũng đang được hồi sinh nhờ vào một phương pháp xử lý mới gọi là biến
tính nhiệt, qua đó nung nong gỗ lên 2040C hoặc hơn. Điều này khiến
cho gỗ gia tăng khả năng chống thấm và ngăn chặn sự xâm nhập của các loài côn
trùng như mối, đồng thời giảm khả năng bị hư hại. Theo mô tả của Paul về quá
trình này thì: “Nguồn thực phẩm đã bị triệt tiêu ở gỗ.”
Theo nhận định của Kyle và Paul, gia tăng hàm lượng gỗ
trong xây dựng là “triển vọng lớn tiếp theo” trong phong trào xây dựng xanh –
tức là phong trào xây dựng theo hướng cắt giảm lượng carbon tiêu tốn. Đối lập
với lượng khí nhà kính bị thải ra trong quá trình vận hành của một tòa nhà, gọi
là “carbon hoạt động,” carbon tiêu tốn là khái niệm chỉ tất cả các loại khí
thải liên quan đến quá trình xây dựng tòa nhà, từ năng lượng được dùng để chế
tạo dầm thép và bê tông cho đến việc vận chuyển vật liệu xây dựng và bản thân
quá trình xây dựng. Carbon tiêu tốn có thể chiếm đến 20-50% dấu chân carbon của
một tòa nhà, và Paul chỉ ra rằng “cắt giảm lượng khí thải carbon tiêu tốn trong
các tòa nhà đang được xây dựng là một việc quan trọng cần làm ngay bây giờ.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét