Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi

Trần thế em nay chán nửa rồi

Cung quế đã ai ngồi đó chửa?

Cành đa xin chị nhắc lên chơi

Có bầu có bạn, can chi tủi?

Cùng gió cùng mây, thế mới vui

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng Tám

Tựa nhau trông xuống thế gian cười.

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng Tám

Tựa nhau trông xuống thế gian cười

"Ôi những dòng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mê"

Thi thoảng, giữa trập trùng núi công việc, tôi lại đâm ra chán.

Đời.

Tôi chán đời.

Mà, biết đâu đấy. Cũng có thể là đời nó chán tôi.

Tôi không thấy ý nghĩa cuộc sống đâu cả.

À, mà thấy. Nhưng tôi thây kệ. Ý nghĩa, đôi khi chả để làm gì, tôi nghiệm ra thế.

***

Tôi có tật hay liên tưởng, mường tượng. Hôm nọ, tôi thấy trên FB có người đăng hình một bà cụ qua đời trên 1 cánh đồng, chưa liên lạc được với người thân. Một người, nhìn đã biết cả đời lam lũ. Chiếc áo bà ba tím, cái quần lụa đen. À đấy, ở thành phố lâu nên quên bộ quần áo thần thánh đó, gần như là đồng phục của các cụ già ở quê tôi. Bà nội, bà ngoại tôi cũng thế, từ bé tôi chưa từng thấy các bà mặc kiểu nào khác, trừ bộ áo dài nâu mặc đi chùa.

Cụ già trong ảnh, những ngón tay đã bắt đầu chuyển sang màu đen. Tôi chột dạ nghĩ tới tôi sau này. Rồi cơ thể tôi cũng sẽ trải qua những giai đoạn hoại tử ấy. Cuộc đời, gần trăm năm không còn lưu lại chút gì.

Những lúc thấy bơ vơ và sợ sệt như thế này, tôi chỉ muốn tìm về với Phật.

An nhiên và tự tại.

Đại bi vô lệ. Đại ngộ vô ngôn. Đại tiếu vô thanh. Đại ái vô biên.

Có lẽ là 1 câu trong 1 câu truyện nào đó, không xuất phát từ Phật gia. Nhưng ở khía cạnh nào đó, cũng đúng.

Rồi cũng đôi khi, tôi thấy hình ảnh những cụ già tần tảo lam lũ, cả trên mạng xã hội họ share nhau, cả trên những con phố tôi thường đi lại. Những lúc ấy, tôi lại cứ cố hình dung về họ khi còn là những đứa trẻ - có lẽ do hội chứng có con nhỏ của tôi. Chẳng để làm gì, chỉ do cái tật thích tưởng tượng mà ra.

***

Mà, tôi vẫn chán đời.

Tình hình là lại sắp ngập lụt deadline đến nơi. Không thu xếp khéo thì xong đời :'(

Mẹ: "Ngu" là từ nói bậy. Con không bao giờ được nói người khác là "ngu", nhớ chưa?

Phát: Vâng, con nhớ rồi mẹ ạ. Mà mẹ ơi, lần sau mẹ muốn lịch sự, không muốn nói người khác là ngu, mà người ta lại ngu thật í, thì mẹ có thể bảo là người ta "ngây thơ".

Mẹ: wtf?! [Vãi cả ngây thơ!]

Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-­lan­-đà thành Vương xá. Bấy giờ có Tỳ-kheo tên là Ưu-ba-­tiên-­na ở trong khu Hàn lâm, giữa bãi tha ma, dưới chân núi Xà-­đầu, hành xứ Ca­lan­-đà tại thành Vương xá. Bấy giờ Tôn giả Ưu-­ba­-tiên­-na đang ngồi thiền một mình trong hang đá, có một con rắn rất độc, dài khoảng một thước, từ trên phiến đá rơi xuống trên người Ưu-­ba­-tiên-na. Ưu-­ba-­tiên-­na gọi Tôn giả Xá-­lợi-­phất đi nói với các Tỳ­-kheo: “Có con rắn độc rơi xuống trên người tôi. Thân tôi đang bị trúng độc. Các ông hãy đến nhanh lên, khiêng người tôi ra để bên ngoài, chớ để người tôi hủy hoại như một đống trấu nát.”

Lúc ấy, Tôn giả Xá­-lợi­-phất đang ngồi dưới bóng cây gần đó, nghe Ưu­-ba­-tiên­-na nói, liền đến chỗ Ưu­-ba-­tiên-­na nói với Ưu-­ba­-tiên-­na:

“Nay nhìn sắc tướng của thầy, tôi thấy các căn vẫn bình thường không đổi khác, mà nói là trúng độc, nhờ ‘khiêng người tôi ra để bên ngoài, chớ để người tôi hủy hoại như một đống trấu.’ Vậy thì rốt cuộc là thế nào?”

Ưu­-ba­-tiên­-na nói với Tôn giả Xá-­lợi­-phất:

“Nếu ai đó nói, ‘Con mắt là tôi, là của tôi. Tai, mũi, lưỡi, thân, ý là tôi, là của tôi. Sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp là tôi, là của tôi. Địa giới là tôi, là của tôi. Nước, lửa, gió, không, thức giới là tôi, là của tôi; đối với sắc ấm, chấp sắc ấm là tôi, là của tôi. Thọ, tưởng, hành, thức ấm là tôi, là của tôi. Với người đó, sắc mặt và các căn có thể biến đổi khác đi. Nhưng hiện tại tôi không như vậy. Mắt không phải là tôi, là không phải của tôi, cho đến, thức ấm không phải tôi, không phải của tôi, vì vậy cho nên sắc mặt và các căn không có biến đổi khác đi.”

Tôn giả Xá­-lợi­-phất nói:

“Như vậy, này Ưu-­ba­-tiên-­na, nếu thầy vĩnh viễn xa lìa ngã, ngã sở, ngã mạn kết sử, khiến đoạn tận gốc rễ của chúng như chặt ngọn cây đa-­la, thì đối với đời vị lai vĩnh viễn không khởi lên trở lại, vậy làm sao sắc mặt và các căn biến đổi khác đi được?”

Rồi thì, Tôn giả Xá-­lợi­-phất liền đi vòng qua dìu thân Tôn giả Ưu­-ba-­tiên-­na ra khỏi hang. Thân người bị trúng độc của Tôn giả Ưu­-ba­-tiên-­na đang hủy hoại như một đống trấu nát.

Bấy giờ, Tôn giả Xá­-lợi­-phất liền nói kệ:

Từ lâu, trồng phạm hạnh,

Khéo tu tám Thánh đạo, 

Hoan hỷ xả bỏ thân, 

Giống như vất bát độc. 

Từ lâu, trồng phạm hạnh, 

Khéo tu tám Thánh đạo, 

Hoan hỷ xả bỏ thân, 

Như người bệnh hết bệnh. 

Từ lâu, trồng phạm hạnh, 

Khéo tu tám Thánh đạo, 

Như ra khỏi nhà lửa, 

Lúc chết không lo tiếc. 

Từ lâu, trồng phạm hạnh, 

Khéo tu tám Thánh đạo, 

Dùng tuệ quán thế gian, 

Giống như cây cỏ thối, 

Không còn mong gì nữa, 

Cũng không tiếp tục nữa.

Sau khi cúng dường thi thể Tôn giả Ưu­-ba-­tiên-­na xong, Tôn giả Xá-lợi­-phất đi đến chỗ Phật, đảnh lễ dưới chân, rồi ngồi lui qua một bên, bạch Phật:

“Bạch Thế Tôn, Tôn giả Ưu-­ba-­tiên­-na bị con rắn nhỏ cực độc bằng chiếc thẻ tre trị mắt, rơi xuống trên người và thân thể Tôn giả hủy hoại như đống trấu nát.”

Phật bảo Xá­-lợi­-phất: “Nếu Ưu-­ba-­tiên-­na tụng bài kệ này, thì sẽ không trúng độc và thân thể cũng không bị hủy hoại như đống trấu nát được.”

Tôn giả Xá­-lợi-­phất bạch Phật:

“Bạch Thế Tôn, tụng những bài kệ nào và văn cú của nó ra sao?”

Phật liền vì Xá-­lợi­-phất đọc kệ:

Thường thường thương xót chúng, 

Kiên cố Lại-­tra-­la, 

Thương Y­-la­-bàn-­na, 

Thi­-bà­-phất-­đa­-la, 

Khâm-­bà-­la thượng mã, 

Cũng thương Ca­-câu-­tra.

Cùng Cù­-đàm đen kia, 

Nan-­đà, Bạt-­nan­-đà, 

Thương xót loài không chân, 

Và cả loài hai chân, 

Bốn chân, cùng nhiều chân, 

Cũng khởi lòng thương xót. 

Thương xót các loài rồng, 

Trên đất liền, dưới nước, 

Thương tất cả chúng sanh, 

Dễ sợ, không dễ sợ

An vui cho tất cả, 

Cũng lìa sanh phiền não, 

Muốn cho tất cả hiền, 

Tất cả chớ sanh ác,

Thường ở núi Xà­-đầu, 

Các ác không nhóm hợp. 

Rắn hung hại ác độc, 

Thường hại mạng chúng sanh, 

Như lời chân thật này, 

Đại Sư vô thượng dạy. 

Nay Ta tụng kệ này, 

Lời Đại Sư chân thật, 

Tất cả các ác độc, 

Không thể hại thân ta. 

Tham dục, sân, nhuế, si, 

Ba độc của thế gian, 

Như ba ác độc này, 

Vĩnh trừ gọi Phật bảo. 

Pháp bảo diệt các độc, 

Tăng bảo cũng hoàn toàn, 

Phá hoại ác hung độc, 

Nhiếp thủ hộ người lành, 

Phật phá tất cả độc, 

Nay vì phá rắn độc, 

Nên nói chú thuật này.

Ô­-đam­-bà-­lệ, đam­-bà­-lệ, đam-­lục, ba-­la-­đam-­lục, nại­-tí, túc-­nại­-tí, chỉ­-bạt­-tí, văn-­na-­di, tam­-ma-di, đàn­-đế, ni-­la­-chỉ­-thí, bà­-la­-câu-­bế­-ô-­lệ, ô-­ngu-­lệ, tất­-bà-­ha.

“Này Xá-­lợi-­phất, nếu lúc ấy thiện gia nam tử Ưu­-ba­-tiên-­na mà đọc bài kệ này, tụng những câu này, thì chắc chắn rắn độc không rơi trúng người và thân thể cũng không hủy hoại như đống trấu nát.” Xá­lợi­-phất bạch Phật: “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Ưu-­ba-­tiên­-na chưa từng nghe bài kệ này, chưa từng nghe những câu chú thuật này. Hôm nay Thế Tôn mới nói nó, mục đích chính là vì đời sau.” Sau khi nghe Phật nói kinh này xong, Tôn giả Xá-­lợi-­phất hoan hỷ, làm lễ rồi lui.

Kinh A-Hàm

Nước chia đôi đường nước chưa về

Xót thương cho người lỡ câu thề

Lên đường từ ly, hỏi lòng mình lưu luyến gì?

Tôi vẫn còn là người hiếu thắng, tôi vẫn còn muốn khoe khoang và chứng tỏ bản thân. Tôi vẫn còn muốn trình bày ý kiến và tranh luận.

Và tôi muốn chấm dứt mọi điều đó.

Giữa những đợt deadline căng thẳng, tôi nhận thấy mình vẫn đang hướng về một cuộc sống thanh tịnh của một người Phật tử.

Cứ tiệm tu từng chút một thôi vậy.

Các bạn ấy khởi động lại kế hoạch nuôi lợn. Mẹ ít tiền, hứa mỗi tuần cho mỗi bạn 10k. Bạn Khánh hào hứng tự đưa ra nguyên tắc: nếu tuần nào mà con xin mẹ tiền thì tuần đó phải trừ tiền lợn đi. Chiều qua về, bạn thèm ăn bim bim, xin mẹ 5k, rồi lúc về mẹ mới nhớ chưa đưa tiền lợn nên đưa cho 2 bạn. Riêng bạn Khánh kiên quyết: con mới xin 5k rồi, bây giờ con chỉ lấy 5k thôi. Mẹ bảo: cơ mà mẹ cũng ăn bim bim của con. Khánh: không, nhưng con xin mẹ mà. Thế là mẹ đưa 5k.

Mẹ chợt vui vui, và lo lo. Mẹ biết lớn lên Khánh sẽ trở thành một người mạnh mẽ, như mẹ (^^). Bọc trong một vẻ bề ngoài nhút nhát, lại cũng như mẹ (^^). Mẹ thấy mình ở trong Khánh. Mà như thế thì rồi lại chịu thiệt thòi thôi.

Update: Ăn tối xong 3 mẹ con đi siêu thị, bạn í xin mua cái gối, một cách rất không cần thiết, hơn chăm nghìn. Chả biết trừ tiền lợn thì trừ đến bao giờ :'(

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-­lan-­đà trong thành Vương xá. Bấy giờ Tôn giả Xá-­lợi­-phất và Tôn giả Ma­ha Câu-­hi-­la ở tại núi Kỳ -xà-quật. Vào buổi chiều, sau khi từ thiền tịnh dậy, Tôn giả Câu­hi-­la đến chỗ Tôn giả Xá-­lợi-­phất, cùng chào hỏi và nói những lời tốt đẹp làm hài lòng, rồi ngồi qua một bên, hỏi Tôn giả Xá -lợi-­phất:

“Tôi có những việc muốn hỏi, Nhân giả có rảnh thì giờ vì tôi mà nói cho không?”

Tôn giả Xá-lợi-­phất đáp:

“Tùy theo những gì Nhân giả hỏi, nếu biết tôi sẽ trả lời.”

Tôn giả Ma­ha Câu-­hi-­la hỏi Tôn giả Xá-lợi­-phất:

“Nếu có Tỳ-­kheo nào, chưa đạt được pháp vô gián đẳng mà muốn cầu pháp vô gián đẳng, thì phải dùng phương tiện nào mà tìm cầu; phải tư duy những pháp nào?”

Tôn giả Xá-­lợi­-phất đáp:

“Nếu có Tỳ­-kheo nào, chưa đạt được pháp vô gián đẳng, mà muốn tìm cầu pháp vô gián đẳng, thì phải tinh cần tư duy, năm thọ ấm là bệnh, là ung nhọt, là gai nhọn, là sát hại, là vô thường, khổ, không, phi ngã. Vì sao? Vì đó là chỗ cần tư duy. Nếu Tỳ­-kheo nào, đối với năm thọ ấm này mà tinh cần tư duy, thì sẽ chứng được quả Tu­-đà-­hoàn.”

Lại hỏi:

“Xá­-lợi-­phất, khi đã chứng được quả Tu­-đà­-hoàn rồi, mà muốn chứng được quả Tư­-đà-­hàm, thì phải tư duy những pháp nào?”

Tôn giả Xá­-lợi-­phất nói:

“Câu-­hi-­la, khi đã chứng được quả Tu­-đà-­hoàn rồi, mà muốn chứng được quả Tư-­đà-­hàm, thì cũng phải tinh cần tư duy năm thọ ấm này là bệnh, là ung nhọt, là gai nhọn, là sát hại, là vô thường, khổ, không, phi ngã. Vì sao? Vì đây là chỗ cần tư duy. Nếu Tỳ­-kheo nào, đối với năm thọ ấm này mà tinh cần tư duy, thì sẽ chứng được quả Tư-­đà-­hàm.”

Tôn giả Ma­ha Câu-­hi-­la lại hỏi:

“Xá-­lợi-­phất, khi đã chứng được quả Tư-­đà-­hàm rồi, mà muốn chứng được quả A-­na-­hàm, thì phải tư duy những pháp nào?”

Tôn giả Xá­-lợi-­phất nói:

“Câu-­hi-­la, khi đã chứng được quả Tư­-đà-­hàm rồi, mà muốn chứng được quả A­-na-­hàm, thì phải tinh cần tư duy năm pháp thọ ấm này là bệnh, là ung nhọt, là gai nhọn, là sát hại, là vô thường, khổ, không, phi ngã. Vì sao? Vì đây là chỗ cần tư duy. Nếu Tỳ-­kheo nào, đối với năm thọ ấm này mà tinh cần tư duy, thì cũng sẽ chứng được quả A­-na­-hàm. Sau khi đã chứng được quả A­-na­-hàm, mà muốn chứng được quả A­-la-­hán, cần phải tinh tấn tư duy về năm pháp thọ ấm này là bệnh, là ung nhọt, là gai nhọn, là sát hại, là vô thường, khổ, không, phi ngã. Vì sao? Vì đây là chỗ cần tư duy. Nếu Tỳ-­kheo nào, đối với năm thọ ấm này mà tinh cần tư duy, thì cũng sẽ chứng được quả A­-la­-hán.”

Tôn giả Ma­ha Câu-­hi-­la lại hỏi Tôn giả Xá­-lợi­-phất:

“Xá-­lợi-­phất, khi đã chứng được quả A­-la-­hán rồi, thì còn phải tư duy những pháp nào nữa?”

Tôn giả Xá-­lợi­-phất nói:

“Ma­ha Câu-­hi-­la, A-­la­-hán lại cũng tư duy năm thọ ấm này là bệnh, là ung nhọt, là gai nhọn, là sát hại, là vô thường, khổ, không, phi ngã. Vì sao? Vì để được điều chưa được, để chứng pháp chưa chứng, để có hiện pháp lạc trú.

Hai vị Chánh sĩ nghe lẫn nhau những điều được nói, hoan hỷ ra về.

Kinh A-Hàm

Bức ảnh này khiến tôi rất rất rất ấn tượng. Chẳng biết miêu tả ra sao nữa. Rất trực quan và đi vào lòng người.

Từ giờ sẽ thêm nhãn Introverts để phục vụ cho cuốn sách cụa mềnh :'>

This is how a memorial piano concert was announced for the World Trade Center.

9/11 memorial ad

Chiều Chủ nhật buồn

Đi chợ vào dịp rằm tháng Bảy mới thấy xã hội giờ sao lắm nhiêu khê. Những bộ quần áo giấy đủ loại, nam phụ lão ấu đủ cả. Trang thiết bị cá nhân cũng đủ đầy, từ điện thoại 4G đến kính mắt đồng hồ...

Tôi phì cười khi thấy đôi giày giấy ghi nhãn hiệu Bitis.

Cái thói giả dối, đến bao giờ mới hết đây!

Phật giáo, vòng qua Tàu rồi mới đến ta, nên nhiễm nặng những tư tưởng của Tàu. Rồi thêm yếu tố chính trị chính em. Nên rặt những màu sắc đồng bóng, mê tín, hoang đường.

Trên Facebook, tôi tham gia vào một cơ số các group Phật giáo. Để rồi ngán ngẩm. Vì họ cũng chỉ là thêm một lần khẳng định những gì tôi đã thấy và biết.

Tự dưng thấy con đường mình đi nó cứ dài ra mãi.

Tháng âm hồn. Nghĩ đến những người đã ra đi và những người còn ở lại. Tự dưng lại nhớ tới câu ca:

À ơi... Gió đưa cây cải về giời
Rau dăm ở lại, chịu đời đắng cay...

Ảnh này đẹp quá. Tôi yêu cả cái caption của họ. Happy day!

It doesn’t matter whose side you’re on

Tôi, như bao người dân ở xứ thiên đường, bấy lâu nay chỉ quen sống hời hợt mà bỏ qua đời sống tinh thần, đời sống tâm linh. À, thì chúng tôi có đi đền, chùa. Nhiều. Lũ lượt. Chen chúc nhau mà đi ấy chứ. Nhưng tôi không nghĩ đó là sinh hoạt tinh thần, sinh hoạt tâm linh - ấy tại tôi mắc chứng nghi ngờ bẩm sinh. Vì chúng tôi, phần nhiều, có lẽ, đi vì một nguyên tắc mà tôi nghĩ câu nói này của cổ nhân (Tàu) sẽ nói lên được gần như hết (nguyên văn nó là câu nói của nhân vật Tống Mỹ Linh trong bộ phim về bà mà tôi xem từ hồi còn rất nhỏ, không hiểu sao bây giờ trong đầu tôi chỉ còn đọng lại đúng câu thoại đó): "Không có việc, không lên chùa."

Và, như một hệ quả, tôi sống bấy lâu mà hầu như không hiểu gì về mình.

Tôi lơ mơ biết mình là người hướng nội. Nhưng tôi chỉ biết trên mặt chữ nó vậy thôi, chứ nội hàm ngoại diên nhà nó, tôi mù tịt (aka tôi mù tịt về chính tôi).

Nên là tôi sẽ viết một cái gì đó - có thể là sách, mà nên thế, thực ra là phải thế, tức là sẽ thế - về tôi và những người như tôi, vốn cũng là một chủng loài thường xuyên bị hiểu nhầm trên cả thế giới chứ chẳng riêng nơi nào.

Đấy sẽ là kế hoạch 2017 với tầm nhìn 2018 vì có nhẽ năm nay tôi dồn ứ công việc rồi. Nheo nhóc một lũ deadline. Haizzzzzzz.

Người hướng nội muôn năm!

Đẹp và buồn

Không có gì cả, chỉ là những hình ảnh khiến tôi rơm rớm nước mắt khi lướt web sáng nay.

Diễn viên/nghệ sĩ hài Patton Oswalt ăn mừng khi nhận giải Emmy vài tháng sau khi vợ ông qua đời.

Một người mẹ nghe tiếng trái tim người con trai đã mất của mình đập trong lồng ngực của một người được cấy trái tim đó.

Đồng nghiệp gửi file từ muôn kiếp trước, reply ngay và luôn rằng thì là mà đã nhận. Rồi để mặc cái mail chỏng chơ đó. Tới cận hạn bàn giao, hồ hởi báo suýt xong dồi chờ tí, rồi mới hí hoáy đào đào bới bới hộp thư để lôi cái mail lên. Rồi táng đởm hồn kinh khi thấy file báo lỗi, không chịu mở. Nghĩ đến cảnh phải đi ngửa tay xin lại file thì nhục này ăn cả đời chửa hết. Chạy vạy khấn khứa tứ phương thì rồi cũng xử lý được.

Haizzzz.

***

Bạn biên tập viên ở nhà sách mình đang cộng tác, sau vài tháng gửi sách, quan tâm hỏi đã dịch đến đâu rồi, sách nội dung vậy dịch có khô khan uể oải lắm không, có vấn đề gì không. Đáp, ồi, không sao, hay mà, đang dịch, cũng không thấy vấn đề gì cả, cứ yên tâm.

Vầng, thì nói thế cũng chẳng sai. Nào đã có vấn đề gì đâu. Mới dịch được vài dòng thôi mà.

Haizzzzzz.

Sure, that's what we Buddhists call Nidana.Those meant to be together, for better or worse, will stick together. I myself started out as a non-believer, but life happened and it taught me how to believe - in its mercilessly hard way, of course.

Am still learning its lessons. Such a bad student I am.

The other day, one of my colleagues here asked me if the idea of suicide ever occured to me. I said no. There is many a moment when I don't feel like moving on and the mere idea of carrying on through the day is so tiresome and discouraging. But suicide? No. I mean, hey, why the haste? We are heading to death anyway and eventually. And by then, nothing counts anymore.

And I consider it a big prize. For all that we've been through.

So here's to Life (and all of its fucking never-ending lessons and miserably reluctant students)!

Câu gốc: Taylor did that at what he called “Dealer” meetings (evoking people trying to beat
the dealer at blackjack),... 

Câu dịch: Taylor làm điều này ở nơi ông gọi là cuộc họp của những “dân buôn” (khuyến khích mọi người đánh dân buôn bằng dùi cui), ...

Câu sửa: Taylor làm điều này ở những cuộc họp mà ông đặt tên là “Người chia bài” (hình ảnh liên tưởng đến những người chơi tìm cách đánh bại người chia bài trong trò xì dách),...

Mantra: Không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca, không được kêu ca,...

Một lần nằm mơ, tôi thấy tôi qua đời
Dù thật lệ rơi, lòng không buồn mấy

Tôi muốn, đôi khi, tách tôi ra khỏi chính mình. Như một người quan sát. Thầm lặng. Đeo bám. Và kiên trì. Và rất mực khách quan. Và không phán xét. Và chỉ thế thôi.

Và cứ như thế...

... Và đến một ngày bất định kia, tôi đưa mình ra mộ. Lòng không buồn mấy.

Ừ, thế.

***

Có lẽ tôi sẽ cân nhắc chuyện hạn chế đi bộ ngoài đường vào buổi tối muộn. Chẳng hiểu ra làm sao, ban ngày chẳng thấy mấy ai hỏi đường. Tầm 10 giờ đổ ra, lại như lắm kẻ lạc lối. Có hôm, tới vài người hỏi tôi. Hỏi một cách hồn nhiên. Cảm ơn một cách hồn nhiên. Như thể họ không biết rằng tôi vốn là kẻ mất phương hướng. Xét cả về nghĩa đen và bóng và đủ mọi loại nghĩa khác. Hôm kia, có hai người trờ tới, hỏi đường ra Hồ Gươm. Mà tôi, không hiểu sao, luôn nhầm lẫn giữa Hồ Gươm với Hồ Tây. Vậy là tôi, một cách cũng hồn nhiên không kém 2 người đang lơ ngơ hỏi, bảo họ đi thẳng xuyên thủng rẽ trái ngoặt phải. Tới khi họ đi rồi, tôi mới chợt nhận ra mình vừa chỉ họ đi Hồ Tây.

Thà người đừng hỏi. Haizzzzzz.

***

Tháng cô hồn. Nhớ Văn tế của Nguyễn Du. Hồi cấp 3, đâu như tôi từng học tới thuộc lòng. Vậy mà giờ bập bõm.


Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh


Tiết tháng bảy mưa dầm sùi sụt,
Toát hơi may lạnh buốt xương khô
Não người thay buổi chiều thu,
Ngàn lau nhuốm bạc lá ngô rụng vàng...

Đường bạch dương bóng chiều man mác,
Dịp đường lê lác đác mưa sa
Lòng nào lòng chẳng thiết tha
Cõi dương còn thế nữa là cõi âm.

Trong trường dạ tối tăm trời đất,
Có khôn thiêng phảng phất u minh...
Thương thay thập loại chúng sinh
Hồn đơn phách chiếc lênh đênh quê người.

Hương lửa đã không nơi nương tựa
Hồn mồ côi lần lữa bấy niên...
Còn chi ai khá ai hèn
Còn chi mà nói ai hèn ai ngu!

Tiết đầu thu lập đàn giải thoát
Nước tĩnh đàn sái hạt dương chi
Muôn nhờ đức Phật từ bi
Giải oan cứu khổ độ về tây phương.

Cũng có kẻ tính đường kiêu hãnh
Chí những lăm cất gámh non sông
Nói chi những buổi tranh hùng
Tưởng khi thế khuất vận cùng mà đau!

Bỗng phút đâu mưa sa ngói lở
Khôn đem mình làm đứa thất phu
Giàu sang càng nặng oán thù
Máu tươi lai láng xương khô rụng rời

Đoàn vô tự lạc loài nheo nhóc,
Quỷ không đầu đứng khóc đêm mưa
Cho hay thành bại là cơ
Mà cô hồn biết bao giờ cho tan.

Cũng có kẻ màn lan trướng huệ
Những cậy mình cung quế Hằng Nga,
Một phen thay đổi sơn hà,
Mảnh thân chiếc lá biết là về đâu?

Trên lầu cao dưới dòng nước chảy
Phận đã đành trâm gãy bình rơi
Khi sao đông đúc vui cười
Mà khi nhắm mắt không người nhặt xương.

Đau đớn nhẽ không hương không khói
Hồn ngẩn ngơ dòng suối rừng sim.
Thương thay chân yếu tay mềm
Càng năm càng héo một đêm một dài.

Kìa những kẻ mũ cao áo rộng,
Ngọn bút son thác sống ở tay
Kinh luân găm một túi đầy
Đã đêm Quản Cát lại ngày Y Chu.

Thịnh mãn lắm, oán thù càng lắm,
Trăm loài ma mồ nấm chung quanh
Ngàn vàng khôn đổi được mình
Lầu ca viện hát tan tành còn đâu?

Kẻ thân thích vắng sau vắng trước
Biết lấy ai bát nước nén nhang?
Cô hồn thất thểu dọc ngang
Nặng oan khôn nhẽ tìm đường hóa sinh?

Kìa những kẻ bài binh bố trận
Đổi mình vào cướp ấn nguyên nhung
Gió mưa sấm sét đùng đùng
Phơi thây trăm họ nên công một người.

Khi thất thế tên rơi đạn lạc
Bãi sa trường thịt nát máu rơi
Mênh mông góc bể chân trời
Nắm xương vô chủ biết rơi chốn nào?

Trời thăm thẳm mưa gào gió thét
Khí âm huyền mờ mịt trước sau
Ngàn mây nội cỏ rầu rầu,
Nào đâu điếu tế, nào đâu chưng thường?

Cũng có kẻ tính đường trí phú
Mình làm mình nhịn ngủ kém ăn
Ruột rà khôngkẻ chí thân
Dẫu làm nên để dành phần cho ai?

Khi nằm xuống không người nhắn nhủ
Của phù vân dẫu có như không
Sống thời tiền chảy bạc ròng
Thác không đem được một đồng nào đi.

Khóc ma mướn, thương gì hàng xóm
Hòm gỗ đa bó đóm đưa đêm
Ngẩn ngơ trong quảng đồng chiêm
Nén hương giọt nước biết tìm vào đâu?

Cũng có kẻ rắp cầu chữ qúy
Dẫn mình vào thành thị lân la
Mấy thu lìa cửa lìa nhà
Văn chương đã chắc đâu mà trí thân.

Dọc hàng qúan gặp tuần mưa nắng
Vợ con nào nuôi nấng khem kiêng
Vội vàng liệm sấp chôn nghiêng
Anh em thiên hạ láng giềng người dưng

Bóng phần tử xa chừng hương khúc
Bãi tha ma kẻ dọc người ngang
Cô hồn nhờ gửi tha phương
Gió trăng hiu hắt lửa huơng lạnh lùng.

Cũng có kẻ vào sông ra bể,
Cánh buồm mây chạy xế gió đông
Gặp cơn giông tố giữa dòng
Đem thân chôn rấp vào lòng kình nghê.

Cũng có kẻ đi về buôn bán
Đòn gánh tre chín dạn hai vai
Gặp cơn mưa nắng giữa trời
Hồn đường phách sá lạc loài nơi nao?

Cũng có kẻ mắc vào khóa lính
Bỏ cửa nhà gồng gánh việc quan
Nước khe cơm vắt gian nan
Dãi dầu nghìn dặm lầm than một đời.

Buổi chiến trận mạng người như rác
Phận đã đành đạn lạc tên rơi
Lập lòe ngọn lửa ma trơi
Tiếng oan văng vẳng tối trời càng thương!

Cũng có kẻ lỡ làng một kiếp
Liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoa
Ngẩn ngơ khi trở về già
Ai chồng con tá biết là cậy ai?

Sống đã chịu một đời phiền não
Thác lại nhờ hớp cháo lá đạ
Đau đớn thay phận đàn bà,
Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?

Cũng có kẻ nằm cầu gối đất
Dõi tháng ngày hành khất ngược xuôi
Thương thay cũng một kiếp người
Sống nhờ hàng xứ chết vùi đường quan.

Cũng có kẻ mắc oan tù rạc
Gửi mình vào chiếu rách một manh
Nắm xương chôn rấp góc thành
Kiếp nào cỡi được oan tình ấy đi?

Kìa những kẻ tiểu nhi tấm bé
Lỗi giờ sinh lìa mẹ lìa cha
Lấy ai bồng bế xót xa
U ơ tiếng khóc thiết tha nỗi lòng.

Kìa những kẻ chìm sông lạc suối
Cũng có người sẩy cối sa cây
Có người leo giếng đứt dây
Người trôi nước lũ kẻ lây lửa thành.

Người thì mắc sơn tinh thủy quái
Người thì sa nanh sói ngà voi
Có người hay đẻ không nuôi
Có người sa sẩy có người khốn thương.

Gặp phải lúc đi đường lỡ bước
Cầu Nại Hà kẻ trước người sau
Mỗi người một nghiệp khác nhau
Hồn xiêu phách lạc biết đâu bây giờ?

Hoặc là ẩn ngang bờ dọc bụi
Hoặc là nương ngọn suối chân mây
Hoặc là điếm cỏ bóng cây
Hoặc là quán nọ cầu này bơ vơ

Hoặc là nương thần từ Phật tự
Hoặc là nhờ đầu chợ cuối sông
Hoặc là trong quãng đồng không
Hoặc nơi gò đống hoặc vùng lau tre

Sống đã chịu một bề thảm thiết
Ruột héo khô dạ rét căm căm
Dãi dầu trong mấy mươi năm
Thở than dưới đất ăn nằm trên sương

Nghe gà gáy tìm đường lánh ẩn
Tắt mặt trời lẩn thẩn tìm ra
Lôi thôi bồng trẻ dắt già
Có khôn thiêng nhẽ lại mà nghe kinh.

Nhờ phép Phật siêu sinh tịnh độ
Phóng hào quang cứu khổ độ u
Rắp hòa tứ hải quần chu
Não phiền trút sạch oán thù rửa không.

Nhờ đức Phật thần thông quảng đại
Chuyển pháp luân tam giới thập phương
Nhơn nhơn Tiêu Diện đại vương
Linh kỳ một lá dẫn đường chúng sinh.

Nhờ phép Phật uy linh dũng mãnh
Trong giấc mê khua tỉnh chiêm bao
Mười loài là những loài nào?
Gái trai già trẻ đều vào nghe kinh.

Kiếp phù sinh như hình như ảnh
Có chữ rằng:"Vạn cảnh giai không"
Ai ơi lấy Phật làm lòng
Tự nhiên siêu thoát khỏi trong luân hồi.

Đàn chẩn tế vâng lời Phật giáo
Của có khi bát cháo nén nhang
Gọi là manh áo thoi vàng
Giúp cho làm của ăn đường thăng thiên.

Ai đến đây dưới trên ngồi lại
Của làm duyên chớ ngại bao nhiêụ
Phép thiên biến ít thành nhiều
Trên nhờ Tôn Giả chia đều chúng sanh.

Phật hữu tình từ bi phổ độ
Chớ ngại rằng có có không không.
Nam mô chư Phật, Pháp, Tăng
Độ cho nhất thiết siêu thăng thượng đài.

***

Kiếp phù sinh như hình như ảnh
Có chữ rằng: "Vạn cảnh giai không..."

Không tranh với người, không mong cầu ở đời

Tại thế gian này một đời, không tranh với người, không mong cầu ở đời. Quí vị nói xem an vui biết bao. Người như vậy cổ nhân nói: “người đến vô cầu, phẩm tự cao”, người thế gian xưng quí vị là cao nhân. Cao ở đâu? Cao nơi vô cầu, vô tranh, người khác tranh, tôi nhường cho họ, người khác cầu tôi không cầu, có thể đọc sách Thánh hiền, ngày ngày thân cận Phật Bồ Tát, thân cận Thánh hiền, an lạc biết bao! Trong một đời này không lãng phí một ngày nào cả, tiêu nghiệp chướng, tích công đức, đoạn phiền não, tăng trí tuệ. Quí vị nói xem tự tại biết bao.

- HT. Tịnh Không

Sống chết cũng không để trong lòng, vậy còn có gì không buông bỏ?

(Người không có dục vọng tâm thanh tịnh. Người có dục vọng tâm buồn bực khó chịu. Buông bỏ dục vọng mới có thể hằng thuận chúng sanh, sao cũng được. Sống chết cũng không để trong lòng, vậy còn có gì không buông bỏ? Buông bỏ là đúng!)

“Điều phục tự tha. Điều là điều hòa, điều lý, điều thuận, điều phục tâm của mình và người”. Người tu hành phải coi trọng. Phục là hàng phục, hàng phục phiền não, tập khí_ “hàng phục kỳ phi tâm dã”. Trong tập khí này quan trọng nhất chính là dục vọng, nhất định phải hàng phục dục vọng. Nên biết trong tâm thanh tịnh của tự tánh không có dục vọng, dục vọng là luân hồi lục đạo. Nếu không buông bỏ dục vọng, vĩnh viễn trôi lăn trong luân hồi lục đạo. Muốn ngay trong đời này, thoát ly luân hồi lục đạo, phải buông bỏ dục vọng, tham muốn đối với Phật pháp cũng không được. Tôi muốn ở trong Phật pháp quảng học đa văn, tương lai làm đại pháp sư, đây vẫn là dục vọng, tương lai đi về đâu? Vẫn trôi lăn trong luân hồi lục đạo, không ra khỏi được. Không có dục vọng, chỉ có tùy duyên, có duyên thì làm, không có duyên thì không làm, không có duyên nhất định không được phan duyên, phan duyên là dục vọng. Người không có dục vọng tâm thanh tịnh, người có dục vọng tâm buồn bực khó chịu. Buông bỏ dục vọng là cửa ải đầu tiên, tài sắc danh thực thùy đều buông bỏ, mới thật sự có thể hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, sao cũng được. Sống chết cũng không để trong lòng, vậy còn có gì không buông bỏ? Buông bỏ là đúng! Tôi cảm kích Chương Gia đại sư, tôi theo ngài, ngày đầu tiên gặp mặt ngài dạy tôi nhìn thấu, buông bỏ. Tôi thỉnh giáo đại sư một vấn đề: Phật pháp đại thừa có pháp môn nào khiến chúng ta nhanh chóng khế nhập chăng? Đại sư dạy tôi bốn chữ này: Nhìn thấu, buông bỏ. Tôi trải qua 60 năm học tập mới hoàn toàn thấu hiểu, trên thực tế tu học Phật pháp chính là hai chữ này. Nhìn thấu giúp buông bỏ, buông bỏ lại giúp nhìn thấu, hai phương pháp này hổ trợ lẫn nhau. Từ sơ phát tâm đến Như Lai địa, đến Đẳng giác Bồ Tát, buông bỏ phẩm tập khí vô minh sau cùng, liền thành Phật, tất cả đều như vậy! Nghe kinh nghe giảng giúp chúng ta nhìn thấu, vì sao? Hiểu rõ chân tướng mới chịu buông bỏ. Ví dụ nói dục vọng, nếu không hiểu được dục vọng, quý vị thích điều này biết bao, tham nhiều! Nếu biết dục vọng là nhân của luân hồi, không nên làm, làm điều này không thoát ra khỏi luân hồi lục đạo được. Buông được nó, sẽ có cách thoát ly lục đạo, chúng ta mới chịu buông xả, bằng không sao buông được? Ai không thích tài sắc danh thực thùy? Đức Phật dạy, năm cái gốc của địa ngục: Tài sắc danh thực thù là năm cái gốc của địa ngục. Có một điều chúng ta sẽ có cơ hội đọa địa ngục, nếu có hết cả năm điều, nhất định đọa địa ngục, đây gọi là gì? Tạo nghiệp địa ngục. Thấu triệt chính là nhìn thấu, nhìn thấu đây là giả không phải thật, là có hại không phải có lợi. Trước mắt hình như có một chút ngọt ngào, về sau quá khổ, cái giá phải trả quá nghiêm trọng. Nếu có thể nghĩ đến hậu quả chắc chắn không làm.

Thế nên điều hòa, điều lý, điều thuận, điều kỳ tâm, đặc biệt trong xã hội động loạn ngày nay. Căn nguyên động loạn là gì? Là nhân tâm băng hoại, làm sao điều phục, làm thế nào chỉnh lý, làm thế nào điều thuận? Nếu hiểu được phương pháp này, trí tuệ sanh khởi, liền có phương pháp giúp chúng sanh giúp xã hội. 

Vì vậy câu này nói về điều phục, phục rất quan trọng, phục là hàng phục. Hàng phục nói với chính mình, không phải nói người khác, đây là công đức không thể nghĩ bàn. Hàng phục vọng tâm của chính mình, tâm gì? Hàng phục tham tâm của mình, hàng phục sân nhuế của mình, hàng phục ngu si của mình, hàng phục ngạo mạn của mình, hàng phục hoài nghi của mình_tham sân si mạn nghi, như vậy là thành công. Phải tu dưỡng đạo đức chân thật, mong cầu trí tuệ chân thật, nhưng có năm thứ này quấy phá, trí tuệ chân thật không sanh khởi được. 

Nếu muốn sanh trí tuệ chân thật, nhất định phải hàng phục năm thứ đang quấy phá này. Chế phục tham sân si mạn nghi, luân lý, đạo đức, nhân quả, trí tuệ của chúng ta liền tăng trưởng, chắc chắn như vậy, chúng ta học tập sẽ thành công.

Kinh Kim Cang nói: “Ưng vân hà trú, vân hà hàng phục kỳ tâm?” Câu hỏi này là nói về điều phục. Trong Kinh Kim Cang Đức Phật nói hai câu đó, chính là ý này, đây là công phu tu hành có được đắc lực không, cửa ải quan trọng nhất là có hàng phục được hay không.

Pháp sư Tịnh Không

Mới đọc một câu trên Đại Kỷ Nguyên hay quá: Con người cao ở "nhẫn," quý ở "thiện," và hơn nhau ở "ngộ."

Đúng mà khó thực hiện quá. Lâu lắm rồi chẳng đọc và tụng kinh.

Dạo này tôi hay nghe nhạc lính VNCH.

Những bài hát về người lính - ở bên phe thắng cuộc hay thua - vẫn luôn có khán giả, vẫn luôn được cất lên. Chỉ có điều những bài hát về 1 phe thì bị cấm biểu diễn ở nơi quê nhà.

Tôi thấy họ, ở một khía cạnh nào đó, có số phận tương đồng nhau. Hình ảnh của họ cùng bị bàn tay của nghệ thuật (và chính trị) làm biến thể đi khá nhiều. Họ không hẳn là họ, nhưng là họ. Có chăng một bên hình ảnh buồn và có những tâm sự đa dạng hơn; cuộc sống của họ có sự hiện diện của sự chết chóc, có nỗi buồn, nỗi cô đơn, có nỗi sợ hãi, có sự thèm khát của bản năng, có cả sự kiêu hùng....

*... bạn tôi thân mến đã liệt oanh ngã xuống, khắp đơn vị tiếc thương...

*Hỡi người chiến sĩ đã để lại cái nón sắt trên bờ lau sậy này
Bây giờ anh ở đâu, bây giờ anh ở đâu?
...
Trên đầu anh cái nón sắt ngày nào ấp ủ, mộng mơ của anh, mộng mơ của một con người.

*Thèm trong hãi hùng tiếng hát môi em
Tiếng hát ngọt mềm người nâng lính khổ
Viết bởi câu ca vì tiền hay thiết tha

*Ngồi đây trong sương khuya trắng trên đầu non
Con biết quê xa mẹ mong chờ
Tin chiến không con...

*Giờ này anh ở đâu?
Không quân vỗ cánh đại bàng
Giờ này anh ở đâu?
Thủy Quân Lục Chiến kiêu hùng
Giờ này anh ở đâu?
Vượt đường xa thiết giáp anh tung hoành

Tôi bị ấn tượng bởi cái hình ảnh "thèm trong hãi hùng." Với tôi, nó thật.

Rồi chỉ vì một cơn gió bụi, sự điều khiển của những kẻ yên ổn ở một nơi êm ấm nào đó, cuộc chiến kết thúc. Một bên thì hân hoan. Một bên vẫn lấn cấn như có điều gì đó chưa đành lòng.

Nhưng cho tới giờ, hẳn họ đều khổ như nhau. Ở một điểm: họ là những kẻ đã bị lịch sử bỏ qua. Phải thế chăng?

P/S. Viết trong lúc tinh thần không minh mẫn.

Khi đã chán những cuộc vui.

Khi ở giữa một cuộc tụ họp được coi là thân tình nhưng bạn chợt phát hiện ra rằng mình là thành phần lạc lõng, ngồi chịu trận những đợt tấn công cấp tập vào hai bên màng nhĩ, và hiểu rằng mình với họ nói hai thứ ngôn ngữ bất đồng. Rồi thấy mình kiệt sức dần. Rồi chỉ mong mỏi tìm một cơ hội đào thoát.

Khi chợt nhận ra giá trị phù phiếm trong những cuộc theo đuổi của đời mình. Và chỉ muốn quỳ xuống van lạy cuộc đời trả lại cho mình hai chữ Bình Yên.

Để rồi lại giật mình nhận ra rằng cuộc đời có những chuyến tàu bất khứ hồi. Một khi đã leo lên là đi miết.

Và cơ hồ nhận ra cái vĩ đại của sự mông lung.

***

Klq, nhưng mà thời tiết hôm nay lạ quá. Ban ngày trời oi nồng, nắng nỏ. Chiều tối mây đen kéo đến mịt mù, rồi mưa xối xả. Tới tối trời quang mây tạnh. Ngó lên trời thấy trăng sáng vằng vặc. Mà yêu. Chợt thấy chút dịu dàng cho con tim cằn cỗi. Và nhớ Vũ Hoàng Chương.


Mười hai tháng sáu

Riêng gửi Kiều Thu

Trăng của nhà ai trăng một phương?
Nơi đây rượu đắng mưa đêm trường.
Ồ! Đêm tháng sáu mười hai nhỉ!
Tố của Hoàng ơi! Hỡi nhớ thương!

Là thế, là thôi, là thế đó!
Mười năm thôi thế mộng tan tành.
Mười năm trăng cũ ai nguyền ước,
Tố của Hoàng ơi! Tố của Anh.

Tháng sáu mười hai, từ đấy nhé
Chung đôi, từ đấy nhé lìa đôi.
Em xa lạ quá đâu còn phải
Tố của Hoàng xưa, Tố của Tôi.

Men khói đêm nay sầu dựng mộ,
Bia đề tháng sáu ghi mười hai
Tình ta ta tiếc, cuồng ta khóc,
Tố của Hoàng, nay Tố của Ai!

Tay gõ vào bia mười ngón rập
Mười năm theo máu hận trào rơi.
Học làm Trang Tử thiêu cơ nghiệp,
Khúc Cổ bồn ca gõ hát chơi.

Kiều Thu hề Tố em ơi!
Ta đang lửa đốt tơi bời Mái Tây,
Hàm ca nhịp gõ khói bay
Hồ Xừ Xang Xế bàn tay điên cuồng.

Kiều Thu hề trọn kiếp thương
Sầu cao ngùn ngụt mấy đường tơ khô.
Xừ Xang Xế Xự Xang Hồ
Bàn tay nhịp gõ điên rồ khói lên.

Kiều Thu hề Tố hỡi em
Nghiêng chân bốn bể mà xem lửa bùng
Xế Hồ Xang khói mờ rung
Nhịp vươn sầu toả năm cung ngút ngàn.

***

Mười năm thôi thế mộng tan tành!

Lại sắp tới 1 giai đoạn khủng hoảng deadline nữa rồi. Một ngày nhận được vài tin hỏi bản thảo. Người ở gần thì hỏi trực tiếp, người chat, người xa xôi thì gửi mail. Bây giờ nhìn đâu cũng thấy chủ nợ.

Xong đời rồi.

Lạy trời con được bình yên

Chat với cô bạn đồng nghiệp. Về cuộc sống của mỗi người. Và những người khác. Kết luận lại một câu, rằng đời người ai cũng có số, rằng cái tuổi 84, không ít thì nhiều, đều "cùng lận đận bên trời một lứa," rằng có những người số bọc nhung lụa, số mình thì bọc tầm gai.

Như một cách đầu hàng số phận.

***

Cuốn sách mình đang biên tập, mới được 3 chương, nhưng bị một nỗi ám ảnh là buồn. Về những cuộc đời trong đó.

Một tình bạn chóng vánh và sóng gió, nhưng kịp cho ra đời một trong những dấu mốc đầu tiên của lịch sử máy tính. Để rồi mỗi người một nơi và đều đi đến những cái đích ảm đạm.

Một người xuất chúng. Tin rằng có thể dạy máy móc tư duy như con người. Rốt cuộc lại có một hành động cuối cùng khiến hậu thế phải ngẩn ngơ: Liệu đó có phải là điều mà máy móc có thể làm?

Những nỗi cô đơn cứ phảng phất.

***

Thời tiết ẩm ương. Mưa dầm dề bất kể ngày đêm. Ừ, tháng ngâu rồi. Tháng âm hồn. Tháng u hồn. Cái không khí này, dễ xui người ta muốn tự tử ngay được. Không biết có thống kê nào ở VN về thời điểm xảy ra các vụ tự tử không nhỉ.

***

Đời. Nói chung là buồn. Vcđ.

đời buồn lắm em ơi..

Lẳng lặng mà trông họ giết nhau.

Những ồn ào về dịch thuật, lâu lâu lắng xuống lại trồi lên. Mình thấy trong cái cộng đồng ấy, có kẻ ngây thơ, có kẻ bàng quan, có kẻ theo đóm ăn tàn, có kẻ giậu đổ bìm leo. Thật hài hước. Đúng là xã hội muôn màu.

Một vài nhân vật ẩn dật ở đâu đó, chạy vào tranh thủ PR bản thân và nhận về một rổ đá túi bụi. Cơ khổ, đá người ta ném ra, quả nào trúng quả ấy, nên khổ chủ chỉ còn nước ngậm ngùi.

Nhưng sự kiện này, một lần nữa, lại cho thấy sức mạnh man rợ của đám đông.

Những ngày dài dặc và lê thê. Công việc và công việc. Muốn bỏ mẹ công việc đấy mà đi nghỉ 1 chuyến.

***

À, nhưng ở khía cạnh khác. Sau 1 thời gian ban đầu chật vật, rốt cuộc tôi đã làm quen được với cuốn sách này. Tôi bắt đầu thấy yêu các nhân vật trong đó. Tôi thấy họ đi lại. Và cười nói. Và kiêu mạn. Và cau có. Và giận dữ.

Vậy là tôi cũng xong 1 cuốn sách trong năm nay. Thực ra không hẳn là 1 cuốn sách do tôi dịch, mà là hiệu đính. Thực ra làm ăn cũng không đến nơi, được nửa đầu tử tế, nửa sau chạy bán sống bán chết cho kịp deadline. Lạm cả vào quỹ thời gian ở công ty. Dù sao thì cũng hoàn thành. Dẫu vẫn chỉ là hoàn thành theo phong cách đã muôn năm cũ của tôi - đầu voi đuôi chuột. Và kể ra, làm việc dưới áp lực, đôi khi đầu óc tôi đóng băng, nhưng cũng có khi, như hôm nay, tôi làm vượt mức giới hạn. Có khoảng thời gian nào đó, hình như là tầm đầu giờ chiều, tôi thấy mình như mụ mị mê man, chỉ biết làm, làm, và làm.

Nhưng, dù sao, tôi cũng đã có cái gì đó hoàn thành trong năm nay.

Từ mai sẽ quay trở về với cuốn sách khủng khiếp kia, hẹn công ty là trong tháng này, nhưng sự bất khả thi đã hiện ra rõ.

***

Cuốn sách mà tôi vừa hiệu đính, nói về những nhà giao dịch xuất sắc trên thị trường chứng khoán, đưa ra một vài kết luận, trong đó có một kết luận rằng tất cả họ - những người có bảng thành tích phi thường - đều sở hữu một niềm đam mê phi thường, đến ngưỡng ám ảnh, với công việc mình làm, và chăm chỉ ở mức phi thường, thậm chí đến ngưỡng phi thực tế. Có người luôn rảnh rỗi vòa 15h45 hàng ngày, nhưng hàng năm trời không kiếm ra nổi một ngày nghỉ. Có người vừa phẫu thuật chân xong đã lò cò chạy đến phòng làm việc. Có lẽ tiền không phải klà động cơ chính, tôi nghĩ vậy. Ở đây có sự đam mê, một điều gì đó khác nữa. Như tôi từng băn khoăn tại sao Hillary lại sốt sắng tranh cử để làm gì khi biết rằng nếu thắng cũng chỉ tổ mua việc vào người.

Một bài học nữa, là họ không nghe theo ý kiến của bất kỳ ai. Một nhà giao dịch thậm chí còn khắc phục điểm yếu đó của mình bằng cách chỉ làm việc một mình, không tuyển người làm cùng, có thư ký nhưng thư ký làm cách nhật.

Và kỷ luật. Họ đặt ra nguyên tắc cho mình và tuân thủ nó hết sức nghiêm ngặt, không có ngoại lệ - khoản này tôi đang ở ngưỡng 0.

***
Một việc nữa. Công ty dịch mà tôi đang làm cộng tác viên dịch phim liên hệ và đưa phim cho tôi review. Tôi nhận nó với tâm thế bình thường mỗi khi tôi nhận job. Nhưng trong lúc trao đổi với bạn quản lý dự án, bạn cho biết đấy là bài test. Tôi phát hoảng. Phản ứng ban đầu là tôi trách bạn kia đã không nói rõ. Nhưng rồi tôi mới thấy mình mới chính là người đáng trách. Như vậy có nghĩa là bấy lâu nay tôi phân định công việc để xác định mức độ đầu tư. Trong khi mong muốn của tôi là coi tất cả như nhau, dù công việc là gì, tôi cũng phải thực hiện ở mức hết sức của mình. Dù sao, cũng phải đặt ra tiêu chuẩn cao cho bản thân mình.

Dead. Lines.

Tôi là người hướng nội tận gốc, nên sau một thời gian ra vào Facebook, tôi bắt đầu thấy mệt mỏi vì những luồng thông tin tôi tiếp nhận được. Nói cho công bằng thì tôi chủ động follow, chủ động thích, và hầu hết các thông tin mà các trang đó cung cấp đều lý thú, hữu dụng...

Nhưng thật đúng là cái gì nhiều cũng mệt. Tạm deactivate một thời gian xem sao, vì cái công việc này lại cần đến FB, công ty cũng liên lạc, thông báo với nhau qua FB :-|

Đi làm ngày thứ Bảy không phải là một điều thú vị, tôi phát hiện ra thế. Nó làm tiêu tan cảm giác về cuối tuần, đặc biệt là trong những ngày này, khi mà deadline chồng chất deadline đến nỗi quên cả ngày cả tháng. Mới hôm qua, sáng dậy tôi còn vừa chuẩn bị đi làm vừa đinh ninh hôm nay mới thứ Ba, rồi tá hỏa khi mở điện thoại nhìn lịch đã thấy thứ Sáu rồi. Tôi tưởng điện thoại bị hỏng.

Và nhất là khi phải đối diện với cuốn sách kinh hoàng này. Nó là cơn ác mộng ở đây. Khi tôi mới vào và nhận cuốn này, một bạn biên tập viên còn tử tế chat riêng với tôi, bảo chị cẩn thận, cuốn ấy nhiều thuật ngữ, đọc rất khó hiểu. Nhưng tôi chỉ nghĩ đơn thuần là đối tượng độc giả mà tác giả hướng tới là người bình thường, chắc cũng không đến mức, cố hơn mức bình thường một tí là được.

Thì dĩ nhiên, vẫn có những chỗ khó, vẫn có những chỗ tôi đọc mà cũng không hiểu gì lắm. Nhưng cái kinh hoàng đối với tôi là chất lượng bản dịch. Nó tệ quá sức. Tôi thử copy 1 đoạn và quẳng vào Google và nghiệm ra là có khi AI cũng sắp đi đến chỗ thông minh hơn con người thật.

Công việc tìm kiếm người hiệu đính cũng rất gian nan. Vì những người rành máy tính thì lại không rành tiếng Anh và cũng không biết dịch thuật ngữ như thế nào. Tôi, tạm cho mình may mắn, khi nhờ được một người chuyên về kỹ thuật, biết tiếng Anh, và thích sách vở.

Trong thế giới nhỏ hẹp của tôi, những con người sở hữu cùng lúc nhiều khả năng như vậy, không có nhiều.

***

Tôi vừa đọc được trên mạng một cụm từ khiến tôi giật mình. Năng lực phá hủy chính mình. Tôi sẽ suy nghĩ thật kỹ về cụm từ này.

Ôi những con người ít nói và không biết nói. Giữa hai bố con có rất ít chuyện để nói. Bố ốm, tôi gọi về hỏi thăm. Sau vài câu hỏi và thông báo tình hình, cuộc nói chuyện kết thúc. Tôi vẫn luôn không biết thể hiện tình cảm như thế. Và bố cũng vậy. Nhất là qua lời nói. Tôi thì qua cả việc làm.

Chợt thấy mình phải nhanh lên. Muốn làm gì thì làm nhanh lên, để bố mẹ còn vui.

Tôi vừa đọc một bài viết về những niềm tin của người xưa nay đã được khoa học chứng minh là đúng. Có nhà khoa học thực hiện nghiên cứu gì đó trên 1.800 người và rút ra vài kết luận.

Tôi lại thấy băn khoăn (có lẽ tôi đang nhìn nhận sự việc theo chiều hướng thái quá). Có lẽ tôi sẽ không muốn chờ 1.800 con người kia chứng tỏ một điều gì đó trước khi đặt niềm tin vào nó. Ừ, tôi cứ tin thôi nhỉ.

***

Cuộc đời đẩy tôi vào những tình huống dở khóc dở cười. Sau một trận cãi nhau tơi bời với hàng xóm (là người lớn tuổi), một cô em tự tin nói với tôi rằng: Sau đận ấy, bà ta sợ em luôn, đi trong ngõ mà gặp, em chào là còn không dám chào lại. Đã thế em càng chào to. Tôi cũng đinh ninh thế, cho đến một ngày nọ, "đối tượng" kia than phiền với tôi rằng: Con bé ấy láo quá, các bà không thèm chấp.

Trước có một cậu bạn, cũng tự tin nói với tôi rằng: Chị yên tâm, em biết cách nói chuyện với chị A. Nhưng khi "chị A" gặp tôi, cô ấy lại cho tôi thấy rằng cô hiểu rõ con người của cậu kia, và do đó không muốn tiếp xúc nhiều.

Tôi lại đâm hoang mang thay cho những người tự tin.

Khổ, cái thân tôi, nó cứ hay hoài nghi và xét lại thế.

Nghỉ trưa. Tranh thủ nghe Duy Khánh - Hoàng Oanh. Thấy ấn tượng với phong thái biểu diễn đĩnh đạc, tự tin và rất tự chủ của nam ca sĩ gạo cội. Mình cũng đến cái tuổi thích sự chín chắn rồi nhỉ =)))))

***

Công ty cũ có biến. Vài bước đi sơ sẩy của lãnh đạo, và thế là một công ty mới năm ngoái còn hừng hực khí thế, giờ đây đã kịp trải qua một vết trượt dài. Hành xử khó chấp nhận với nhân viên. Bị một nhân viên tung lên Facebook nhóm trong ngành. Một loạt comment xuất hiện, tiêu nhiều hơn tích. Những nhân viên cũ lâu năm, từng trải qua thời kỳ tốt đẹp, khi mọi người còn yêu thương đùm bọc nhau thở dài và phản ứng yếu ớt. Một rừng những ca thán, những câu chào nhau của hội cựu trong sự mỉa mai chốn đi về cũ.

Thấy buồn buồn.

Tôi lại để lạc mất thời gian rồi.

Trào lưu Phật giáo bây giờ nói không đúng. Không thể tu tâm giữa đời thường được. Tu giữa đời thường chỉ là một dạng rèn tâm luyện tính, để, như cách nói của nhà kia, "tốt đời đẹp đạo."

Cái căn bản của Phật pháp, như vậy là chưa chạm đến nơi.

Ngày 4

Tôi ăn như vừa qua cơn đói lưu niên. Bản thảo nhiều quá, lại cần phải uống chè để tỉnh táo, mà uống thứ đó lại phải ăn mới không bị choáng váng mặt mày. Thật cũng chẳng biết phải tính sao.

***

Tôi có đọc qua một bài báo viết về một nghiên cứu về một người phụ nữ đa nhân cách. Cô từng bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ, và khi lớn lên, tâm tính cô thay đổi thất thường. Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thiết rằng, trong những tình huống ngặt nghèo, nhân cách một con người - trong nỗ lực tự bảo vệ sự sinh tồn của mình - tự phân tách ra thành nhiều mảnh. Như trường hợp kia, một phần con người cô mãi mãi không thoát ra khỏi trải nghiệm bị lạm dụng thuở nhỏ, một phần đã thoát ra khỏi đó và tiếp tục sống; vì vậy mà đôi khi cái đứa trẻ với những lo lắng sợ hãi lại xuất hiện, và đôi khi con người thứ hai kia lại thế chỗ; chúng cứ luân phiên nhau tồn tại trong cùng một con người như vậy.

Tôi chưa biết nghĩ sao về điều này, ghi lại đây vì thấy ấn tượng.

***

Cần phải tập trung hơn nữa.

Ngày 2 & 3

Cuộc sống lúc nào cũng bận rộn và gấp gáp, tuy rằng lượng công việc hoàn thành lại rất ít. Tôi biết tôi không phải người làm việc hiệu quả.

Ngày thứ 2, tôi nói 1 điều không nên nói. Vì tôi bực và không kiềm chế nổi.

Hôm nay thì khi tôi đang hào hứng chia sẻ, một người nói tôi làm chỗ đó là sai. Lòng tự ái của tôi trỗi dậy. Phản xạ đầu tiên là tôi tìm hiểu xem ai đúng, rồi định đáp trả. Rồi tôi - vẫn chưa bình tâm - nghĩ rằng nên kiềm chế. Vậy là thay bằng một comment phản pháo, tôi ấn nút like cho góp ý của bạn.

Cái nết ăn của tôi vẫn chưa thuần. Tôi vẫn thèm ăn. Đi làm về mệt, nhiều khi chỉ muốn đi lục món khoái khẩu để ăn. Vấn đề vẫn ám ảnh với tôi dạo trước lại hiện về: nếu, trong những giờ phút thách thức, tôi sẽ xuôi theo cái gì, ý chí tôi đã đặt ra hay theo bản năng?

Tôi cũng tập thói quen không bình luận, không tư vấn (khi thậm chí người ta chưa kịp hỏi), vì tôi hiểu mỗi người đều có góc nhìn riêng. Người Phật tử nói lời hòa ái và chân thực - yêu cầu này thật khó lắm thay.

"Ngày đêm đau đáu, nóng lạnh chẳng sờn..." bao giờ tôi mới đạt tới cảnh giới đó?

Ngày 1

Nếu như trước đây tôi nói, tu tập là công việc full-time của tôi, thì bấy lâu nay tôi là người thất nghiệp. Tôi có thói không tôn trọng chính lời mình nói ra.

Cái cơ duyên tôi đến với Phật pháp, nó như một sự buộc ràng, một lời phát nguyện nào của tôi từ muôn kiếp trước. Tôi luôn cảm thấy áy náy khi bỏ bê những điều mình đã tâm nguyện.

Công việc thì nhiều, làm cả đời chưa chắc đã hết. Nên tôi sẽ không lấy sự bận rộn ra để che chắn cho mình nữa.

Tôi lấy đây là ngày đầu tiên.

***

Sáng ngồi thiền được chưa đầy 15 phút. Trong thập niệm mà Phật dạy, tôi chọn niệm hơi thở mà tôi nghĩ là dễ dàng nhất với người sơ cơ như mình. Nhưng đến phương pháp này với tôi cũng vô cùng khó. Chỉ chú ý được chừng vài ba hơi thở rồi đầu óc lại hiện lên đủ hình ảnh linh tinh, những chuyện đã xảy ra, chưa xảy đến, thậm chí cả những hình ảnh chưa bao giờ tôi gặp. Và lòng vẫn canh cánh hàng loạt deadline. Muốn tu đâu phải dễ chứ.

Thật không dễ khi ngồi thiền và dính deadline, nhiều deadline. Ngồi được tí là ngọ nguậy.

Vừa đọc một nghiên cứu khá hay.

"Hiệu ứng Dunning-Kruger", hay trước đây là "ảo tưởng tự tin" - tên của hội chứng đó, được đặt theo tên của một thầy một trò đã nghiên cứu và phát hiện ra nó.

Nội dung hiệu ứng là những người có năng lực kém thường lại có xu hướng đánh giá quá cao năng lực bản thân. Nguyên nhân được đưa ra là những người không có năng lực thường đưa ra những kết luận và quyết định sai lầm; không những thế, họ còn không có khả năng nhận ra những sai lầm của mình. Đúng như Charles Darwin xưa kia đã nói: "Sự ngu dốt thường mang đến sự tự tin nhiều hơn là tri thức."

Ở góc độ ngược lại, người ta nhận thấy những người có năng lực lại thường có xu hướng đánh giá thấp khả năng của bản thân - hay "hội chứng kẻ mạo danh." Những người này thường cho rằng nếu một nhiệm vụ nào đó là dễ dàng đối với họ, thì đối với người khác nó cũng dễ dàng tương đương, thậm chí là dễ dàng hơn. Tức là họ cũng không nhận ra được năng lực của mình và cho rằng mọi người khác cũng ở trình độ tương đương với mình. Hội chứng này có nét gì đó na ná với "Lời nguyền của tri thức", hội chứng xảy ra khi trong lúc giao tiếp, người ta thường có xu hướng cho rằng đối tượng người nghe có cùng nền tảng/ ở cùng trình độ như mình. Tạp chí Harvard Business Review từng có bài viết lý giải tại sao các lãnh đạo doanh nghiệp thích sử dụng những ngôn từ đao to búa lớn, trừu tượng để nói về các chiến lược của mình, chẳng hạn như: "Hãy xây dựng nhà máy sản xuất hiệu quả nhất!", "Hãy khiến khách hàng hài lòng!" Lý do được đưa ra là những bậc lãnh đạo dành hàng năm trời chìm đắm suy tư trong biển logic và hàng tỉ thông tin khác, nên khi nói ra là họ tóm tắt những nguồn dữ liệu dồi dào mà họ có trong đầu. Trong khi đó, các nhân viên vốn không được tiếp xúc với ý nghĩa đằng sau những khẩu hiệu đó, nên họ chỉ thấy đó là những khẩu hiệu rỗng.

***

Thôi quay lại làm việc. Tuy bận nhưng sẽ cố mỗi ngày bỏ ra ít nhất 30p ngồi thiền. Đúng là thiền thì trong mọi lúc đi, đứng, nằm, ngồi đều phải thiền. Nhưng nếu không có thời gian ngồi yên thì không được :)

Đã gỡ ứng dụng Facebook khỏi điện thoại. Vậy là khỏi táy máy. Thi thoảng, lúc rỗi rãi, theo thói quen lại bật điện thoại lên rồi vào phây, nhưng không thấy gì nên lại chưng hửng tắt màn hình. Mình cũng không ham hố post FB tùm lum, nhưng có follow mấy hội, mấy nhóm, mấy nhân vật nên vào thường xuyên để cập nhật thông tin. Vậy hóa ra là mình bị nghiện thông tin. Và thông tin cũng cần cai nghiện. Rõ là thế. Thời gian rảnh lẽ ra phải lo tu tập.

***

Mình có tham gia một nhóm, như bao nhóm khác. Nhưng tình cờ mình cũng được biết về sự ra đời của nó, về những người làm PR, seeding... Hôm nọ, một bạn cùng nhóm đó post cho mình 1 comment của một thành viên trong nhóm, kèm theo bình luận rằng: nghe có mùi dư luận viên. Mình chột dạ, ờ, công nghệ ra đời để hỗ trợ con người, rồi con người lại lợi dụng công nghệ để lợi dụng lẫn nhau. Hay bản chất con người ta là thế - đánh hơi ở đâu thấy mùi lợi là làm?

Chợt nhớ cách đây vài năm, ở một công ty nghiên cứu thị trường khi đó mình đang làm việc, họ có nghĩ ra một công nghệ theo dõi những bàn tán trên mạng về các sản phẩm, thương hiệu. Mình tham gia khóa training, nghe hướng dẫn thấy rất hay. Nhưng lúc mình giơ tay hỏi, rằng thì là mà phần mềm có lọc được đâu là thông tin ảo, đâu là bình luận thật của người tiêu dùng hay không, thì anh quản lý mảng đó bảo là không. Mình còn hỏi mấy câu nữa, giờ không nhớ, nhưng đại khái là sau màn hỏi-đáp, mình đâm ra băn khoăn. Mảng đó, một thời gian sau cũng giải tán.

***

Dạo này ngồi thiền trở lại. Tự dặn mình phải chăm chỉ hơn nữa. Thi thoảng, những lúc bực mình hay có chuyện gì không vừa ý, sực nhớ ra và tự dặn mình là phải buông xả đi. Và quả thực, cái cảm giác nhẹ nhõm nó xuất hiện ngay. Thoảng qua thôi, chỉ trong chắc chỉ đến 1 giây, nhưng mình nhận ra nó, cảm thấy nó. Ừ đúng, Niết bàn chẳng ở đâu xa, Niết bàn ở ngay trong tâm thôi. Cố gắng, cố gắng từng chút một đi nào.

Hình như phong trào thiền bây giờ đang đi theo một hướng khác. Đọc họ, cảm giác như đến với thiền là đến với một cái gì đó rất nhẹ nhõm, rất hoan hỉ. Chỉ là cảm giác cá nhân, nhưng mình thấy đó như một phương pháp ru ngủ. Người hành thiền, bề ngoài tĩnh lặng, nhưng trong lòng phải đấu tranh lắm, với đủ thứ ma tà nghiệp chướng, ma phiền não, ma buồn ngủ, ma tà kiến.... Không thể hô một tiếng 'buông', là buông được. Đó là một hành trình dài, mệt mỏi và gian nan.

Mình sẽ viết về hành trình đó của mình. Hàng ngày :)

Dạo này thích đọc và tìm hiểu về những ý tưởng, về những cách nhìn nhận vấn đề khác nhau. Chỉ đơn giản là thấy thú vị thôi. Tự dưng thấy mình cũng nên bớt thành kiến và sống care-free hơn nữa. Vì vốn dĩ, chẳng có gì quan trọng. Trăm năm sau cũng thành cát bụi cả thôi mà.

***

Bản thân mình từng là người trong cuộc. Trong một vụ tranh cãi có thể coi là lớn. Cái trớ trêu là, sau một thời gian, mình bắt đầu thấy mình có thể đứng ở vị trí của phía bên kia để nhìn nhận vấn đề. Và mình thấy họ nghĩ như vậy cũng chẳng có gì sai, cũng là hợp lý xét trong trường hợp của họ. Nhưng mình vẫn thấy mình đúng. Vậy là thôi.

Vừa rồi cũng lại xảy ra một chuyện, không can hệ đến mình. Nhưng mình biết ai cũng có lý do mà họ cho là chính đáng, và mình không về phe ai cả.

Lòng người quả thật là có vô vàn điều để khám phá :)

Vừa thấy mấy bức ảnh này trên mạng. Giật mình nghĩ lại mình. Thật hãi hùng. Sẽ để ảnh đây và không nói gì (ahihi) để tự răn mình:

Stop looking for temporary solutions and quick fixes to your problems. You only have so many opportunities to escape your circumstances in life/Artist credit: Paweł Kuczyński

Time waits for no one

Lại nói về sách và việc dịch sách. Đang tìm review cho một cuốn sách mới dịch và đang hot trong cộng đồng đọc sách. Nhưng khác với những cuốn khác mình đã làm, cuốn này chẳng thấy mấy tạp chí lớn review, và nếu có thì là những lời nhận xét không mấy tích cực, vì rằng cuốn sách ra đời cách nay gần 17 năm, đã từng được ủng hộ nhiệt liệt, thậm chí ngân hàng thế giới đã thực thi điều mà tác giả hô hào, nhưng rồi kết quả mấy năm sau đó lại chứng tỏ rằng đề xuất của tác giả là kém hiệu quả.

Tự dưng thấy việc chọn và giới thiệu sách nó cũng lắm gian nan.

Lại mới dịch 1 bài tiếp, về Elon Musk, Richard Feynman và toán học cơ bản. Có đoạn trích dẫn này khá thú vị:

Một lần, tôi bảo ông ấy: “Dick này, hãy giải thích sao cho tôi hiểu được tại sao các hạt có spin bán nguyên lại tuân theo thống kê Fermi-Dirac.” Đánh giá chính xác năng lực của khán giả, Feynman nói: “Tôi sẽ chuẩn bị một bài giảng dành cho sinh viên năm nhất về chủ đề này.” Nhưng mấy ngày sau, ông quay lại và nói: “Tôi không làm được. Tôi không đưa nó xuống trình độ sinh viên năm nhất được. Như thế có nghĩa là chúng ta chưa thực sự hiểu vấn đề rồi.”

Thấy ấn tượng vì nó cũng hợp với suy nghĩ của mình. Cách xử lý khi dịch của mình cũng là back to the basics, tức là gặp câu nào phức tạp thì cố gắng quy về cấu trúc cơ bản 1 chủ + 1 vị bằng cách tìm ra đâu là chủ ngữ chính, đâu là vị ngữ chính, gạt các thành phần bung xung ra. Sau khi đã nắm được cái lõi, thì những cái khác chỉ phụ thuộc vào khả năng sắp xếp mà thôi. Có lẽ phải tìm chỗ lưu lại những điều mình rút ra được trong quá trình dịch.

Chỉ có điều, đến bây giờ bắt đầu cảm thấy kiến thức của mình bắt đầu có dấu hiệu mòn vẹt. Từ vựng bắt đầu thấy kém hẳn sức phong phú. Cách diễn đạt bắt đầu thấy quẩn quanh và thiếu phong cách.

Đến lúc phải "nâng cấp" hệ thống rồi mà bới chẳng ra thời gian. Làm sao giờ đây?

Tuổi già đã sầm sập kéo đến sau lưng. Ngồi lâu đã thấy mỏi cổ và muốn làm biếng. Tra từ điển thì về cơ bản là luôn tự khuyến khích dùng Anh - Anh, nhưng trong đầu, và cả tay nữa, cứ chỉ chực tìm Anh-Việt cho nhanh và gọn. Chưa làm được chi ra hồn cho đời mình cả.

Vừa dịch một bài báo trên The Guardian nói về tương lai con người. Tác giả cho rằng với sự tiến bộ của AI, con người có thể đi tới một tương lai mà tại đó tầm nhìn của Elon Musk trở nên khả thi: có thể tạo ra mức thu nhập tối thiểu toàn cầu. Tức là người không làm việc cũng có đủ tiền để sống.

Đại bộ phận dân số toàn cầu sẽ không có việc làm, vì rằng AI đã thay thế họ hết rồi. Mối quan tâm của bài báo, do đó, là làm gì để đa số vô công rồi nghề này có thể yên tâm mà sống (không làm xằng?), không cần làm việc những vẫn tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống.

Và bài báo nghĩ đến thực tế ảo. Tác giả ví von rằng chỉ cần cho 1 đứa trẻ ít đồ ăn thức uống, không bắt nó làm việc mà cho nó bộ máy tính để chơi game thì nó có thể ở lì trong phòng hàng ngày trời mà không thấy nhàm chán. Tác giả còn đi xa hơn, phân tích rằng thực ra con người chơi trò thực tế ảo từ hàng ngàn năm trước tới nay rồi, không có chi lạ, nhưng dưới một danh nghĩa khác, là tôn giáo.

Trò chơi - thực tế ảo tôn giáo này cũng có những quy luật: hàng ngày phải cầu nguyện bao nhiêu lần, thực hiện những nghi lễ gì,... Khi người chơi chơi tốt thì đến cuối đời sẽ được... lên level, aka thiên đường. Ông cho rằng những người theo tôn giáo là những người sống trong thực tế ảo, với những suy tư và chiêm nghiệm và niềm tin chỉ tồn tại trong đầu họ. Nên trong tương lai, có thể tiếp tục dùng tôn giáo, có thể dùng một công nghệ nào đó để tạo ra thực tế ảo cho đại bộ phận ăn hại kia. Để họ ăn uống, không cần làm gì, sống trong thực tại ảo, rồi chết. Như những gì mà những người có tôn giáo vẫn làm từ bấy nay.

Rồi tác giả còn tự phản biện một chút, rằng quan niệm phải có công ăn việc làm mới thấy ý nghĩa cuộc sống chỉ tồn tại ở một vài nhóm người, tôn giáo, chứ không phải tất cả.

Không biết bình loạn sao, chỉ thấy cái lối tư duy khoa học này nó rất là nguy hiểm :|

Có một thế hệ thiền tông mới, mang hơi thở hiện đại - có vẻ là thế, từ những gì tôi nghe và thấy là thế. Mà cũng không hẳn, có lẽ từ lâu rồi, từ khi thiền tách ra làm một pháp môn riêng. Họ nói về lối sống, về cách đối nhân tiếp vật. Viết gì nữa nhỉ, tôi chưa sắp xếp được suy nghĩ của mình. Chỉ là, tôi thấy tôi sẽ không đi theo con đường đó.

Lại là một trong những suy nghĩ rối rắm, không đầu không cuối của tôi.

Sáng đi chợ, ngỡ ngàng nhìn thấy hoa sen. Lại một mùa sen nữa về rồi.

Tôi đang tập không hỏi. Tập không tò mò. Biết vừa đủ để thực hiện công việc cần làm. Có vậy thôi.

Kể ra thì cũng khó. Nhiều lần câu hỏi cứ chực bật ra. Nhưng vì biết là nó chỉ xuất phát từ tính tò mò nên lại kiềm chế.

Mỗi lúc tôi lại thách thức mình một chút vậy. Tôi vẫn đang hào hứng với hành trình tự khám phá bản thân. :-)

Này các Tỷ-kheo, hãy sống tuỳ quán bất tịnh trên thân, hãy khéo an trú niệm hơi thở vô hơi thở ra, đặt niệm trước mặt, hướng về nội tâm; hãy sống tùy quán vô thường trong tất cả các hành.

Này các Tỷ-kheo, khi sống tùy quán bất tịnh trên thân tham tùy miên đối với tịnh giới được đoạn trừ; khi khéo an trú niệm hơi thở vô hơi thở ra, đặt niệm trước mặt, hướng về nội tâm, thời các tâm hướng ngoại, dự phần vào tổn hại không có; khi sống tùy quán vô thường trong tất cả hành, thời vô minh trừ diệt, minh được khởi lên.

Kinh Nikaya

Sau một thời gian, vâng, sau một thời gian dài buông thả, bây giờ tôi lại thấy cần phải quay về với con đường mình đã chọn.

Ồ đúng, nhiều người khác - hay chính tôi ngày cách đây chưa xa lắm - vẫn còn đang loay hoay không biết hướng đi nào cho mình. Còn tôi, tôi nghĩ tôi đã nhìn ra con đường - hay là số phận - của mình. Tôi đã biết mình muốn gì, và không muốn gì.

Chỉ là, tôi cứ đứng nhìn mà mãi chẳng đi.

Vậy thì, tôi sẽ đi tiếp thôi.

Tôi phải thành công, tôi nhỉ?

Bạn bán sách cũ trên Facebook. Vắt vẻo từ đầu này sang mối nọ, mình biết đến bạn và đặt sách hai lần. Mình có thói xấu là phải gặp một người tới vài lần mới tạm nhớ được mặt người ta. Vậy là lần đầu gặp bạn, mình không nhớ. Lần thứ hai gặp lại, mình hỏi bạn là người khác à. Bạn bỏ mũ bảo hiểm ra và nói: "Chị ơi, vẫn là em đây mà." Có cuốn sách cũ quá, bị mọt gặm nham nhở, bạn định mang về nhưng cuối cùng lại tặng mình luôn.

Chuyện mới từ năm ngoái. Vậy mà vừa được tin, qua Facebook, bạn mắc bạo bệnh, gia đình lại hoàn cảnh nên không đủ tiền chạy chữa. Bạn bè đứng ra kêu gọi hộ. Mình chuyển cho bạn chút tiền còm, như một người không quen cũ. Dẫu biết rằng, căn bệnh đó thiên về một bản án tử sắp sửa được thi hành hơn.

Thương bạn, thương gia đình nho nhỏ, thương cô con gái mới 3-4 tuổi mà thi thoảng bạn vẫn tự hào khoe.

***

Phút giây chợt thấu vô thường

Cúi đầu sụp lạy chặng đường đã qua

Tâm ai như tảng đá
An trú không dao động
Không tham vật khả ái
Đáng phẫn nộ, không sân
Tâm ai tu như vậy
Từ đâu khổ đến được?

***

Không mắng, không gia hại
Chế ngự trong giới bổn
Tiết độ trong ăn uống
Nằm ngồi chỉ một mình
Chú tâm vào tăng thượng
Chính lời chư Phật dạy.

Kinh Nikaya