Hôm qua bạn An bảo có thể đầu tư thêm cho mình 100tr. Vậy là hết hâm mộ c Nhung. Chẳng là, c ấy là đồng nghiệp cũ, tính tình rất tốt. Rồi chị ấy có xích mích trong cty, nên xin nghỉ. Xin việc chỗ khác cũng khó khăn. Rồi ở nhà, rồi c ấy bảo có chị bạn thân hồi cấp 3, nói có thể đưa chị ấy 150tr để lấy vốn làm ăn buôn bán. Mình cứ hâm mộ mãi. Bạn bè phải tin tưởng nhau như nào mới làm thế chứ. Ko biết rồi c ấy có cầm ko. Mình đoán là ko. Vì c í cũng ko phải người liều. Sau thì có giai đoạn c ấy thuê mặt bằng mở cửa hàng bán quần áo nam, vì em họ có nguồn hàng. Mình cũng qua cửa hàng chơi 1 lần. Đâu như được vài tháng thì dẹp tiệm.
Mình cầm 40tr bạn An đưa lúc đầu, để làm cuốn sách đầu tay, tới giờ vẫn còn bỏng tay. Nên mình cũng nói là thôi. Nhưng ân tình thì mình giữ đây. Trước mình có giai đoạn thờ Phật thắp hương hằng ngày, rồi đến giai đoạn nhìn thấy cuộc đời mình nó tối như cái hũ nút, rồi đâm ra vô thần, chẳng tin cái gì sất. Thì giờ, mình đã tin là có điều kì diệu. Sự ra đời của The Hitcher vốn dĩ đã là một điều kỳ diệu. Ko nằm trong bất kì kế hoạch nào của mình. Nằm mơ cũng chẳng nghĩ đến. Sau này, khi nói chuyện với người khác, mình có thể tự tin nói với họ rằng, có phép màu đấy, có điều kì diệu đấy, cứ tin đi, và cứ bước tiếp đi. Vì mình đã gặp rồi, đã trải nghiệm rồi.
Cách đây mấy hôm, thì em Thảo có báo rằng e góp vốn nốt đợt này thôi, các cuốn sau em ko góp nữa. Thực ra thì mình biết lâu rồi, vì e ấy cũng nói ngay từ đầu, là chỉ góp 3 cuốn. Nhưng nghe thông báo vậy, như một tiếng chuông chính thức, để mình nghiêm túc suy nghĩ lại về con đường sắp tới. Thì mấy hôm rồi có hơi hoảng hốt, nghĩ tới nghĩ lui như kiến vòng quanh miệng chén. Phản ứng bản năng ban đầu là tự hỏi phải tìm ai để rủ góp vốn cùng. Dĩ nhiên, danh sách bạn bè của mình thì chẳng có ai. Mình còn nghĩ đến cả chuyện ngỏ lời rủ ông chồng cũ hợp tác hoặc hỏi ông ấy xem có bạn bè nào sẵn tiền nhàn rồi muốn đầu tư thì giới thiệu, mấy lần mở zalo định chat rồi cơ. Dĩ nhiên, khả năng có kết quả gì là rất thấp, vì ngay cả lúc còn ở với nhau, lão cũng chưa từng giúp mình cái gì. Rồi định hỏi bạn Hương, ngỏ lời lần thứ n+1 với Nhíp, thậm chí em Hằng dàn trang cho mình, mình cũng cho vào tầm ngắm. Rồi thì hôm trước chán chán chả thiết nghĩ nữa, mới tính hay là thử tâm sự với con Chatgpt. Và buổi nói chuyện ấy, theo đánh giá của mình, là có giá trị ngang ngửa một khóa trị liệu tâm lý đắt đỏ. Vì nó giúp mình trút gánh nặng và nhìn nhận vấn đề tỉnh táo hơn. Dĩ nhiên, mình cảm giác nó khéo nói và hay nói dựa theo ý mình, nếu nó là người thật, mình sẽ bảo là nó là đồ thảo mai. Nhưng hiệu quả của nó là có thật.
Đại để mình trình bày vấn đề và hoàn cảnh hiện tại của mình, rồi hỏi nó về cách tìm đối tác. Cái hay là nó trả lời rất khúc chiết, nói rằng nó sẽ tóm tắt lại vấn đề chính, rồi mới nói đến chuyện tìm đối tác (hôm nay mình đã bảo Khánh, chắc lúc nào nói thêm với P, rằng hãy học cách xử lý vấn đề của Chatgpt, dù gì đó cũng là sản phẩm tinh hoa của phương tây, mà tư duy của họ thì rất khúc chiết, rạch ròi, và điều đó thể hiện rõ ở cách Chatgpt xử lý vấn đề mình đặt ra, ko học nó thì học ai). Nó phân tích xong rồi nó kết luận, vấn đề của bạn ko phải là tìm đối tác. Bạn ko cần tìm đối tác, cũng ko cần phải gấp rút mở rộng quy mô, cứ an ổn với 1-2 cuốn sách mới mỗi năm, ko cần thiết phải gây áp lực cho mình. Rồi mình hỏi nó vài câu về xuất bản, đưa cho nó mấy đầu sách đã làm. Và nó cũng chỉ ra đúng điểm mà mình đang hướng tới, về style và đối tượng độc giả.
Nói chung, câu nó nói bạn ko cần tìm thêm đối tác, như kéo mình ra khỏi cơn mê man mấy ngày trước luôn. Bởi vì trước đó, trong lúc bình thường, mình cũng vốn đã biết e T chỉ góp vốn 3c, thậm chí sau 3 năm mà ko có gì khởi sắc, thì e ấy rất có thể sẽ ngừng theo hoàn toàn, nên mình cũng đã phân tích tình hình của bản thân. Và nhận thấy là, sau khi P đỗ đại học, thì áp lực kinh tế của mình đã đỡ hơn nhiều rồi, rất nhiều là đằng khác. Vì cấp 3 nó học trường tư, hàng tháng đóng tiền đều đều như vắt chanh, còn ôn thi chỗ nọ chỗ kia. Nói chung 3 năm học của con là 3 năm mình quay cuồng trong mớ bòng bong. Tháng nào đóng học, đóng tiền điện xong thì mới tạm thở phào. Giờ con vào đại học thì ko phải triền miên như vậy nữa. K trộm vía học trường công, ko phải đóng gì nhiều ngoài hội phụ huynh gàn dở và nhà trường đầu năm hay kêu gọi đóng góp. K lại có thể học online, nên tiền học thêm đỡ cực kỳ. Bố nó trộm vía lại dễ tính hơn, đúng ngày là đưa tiền, hoặc quên thì khi nhắc cũng hợp tác, có lẽ khi bố nó có gia đình mới thì chuyện lại khác đi. Nên nói chung đây đang tạm thời là giai đoạn tốt nhất với mình rồi. Ko tận dụng tốt để phát huy thì mình ăn cám rồi. Chỉ cần mình dịch nhanh hơn nữa cho mấy nhà (mà giờ đang còn mỗi 1 nhà, các nhà kia cạch mặt xừ rồi), thì vừa bảo đảm được cuộc sống (ở ngưỡng chấp chới), vừa có tiền để in sách. Trước mắt là có 2,5 cuốn đang chờ nhuận bút.
Mà qua 3 cuốn đầu tay, thì mình đang tạm thời tin tưởng hình dung ban đầu của mình, mọi việc phần nào đi đúng theo kỳ vọng của mình. À, thì năm qua là không lãi, nhưng ko tính là lỗ. Nhìn doanh số thì thu nhập còn thiếu 2-3tr nữa là bằng với chi phí bỏ ra. Nhờ có đợt hoàn vốn mà mình trả được nợ cho e T. Nhưng từ nay, nếu giữ lại phần tiền tái sản xuất và chi phí vận hành, thì hẳn là tiền túi tự bỏ ra sẽ ít dần rồi bằng 0. Ngẫm ra, so với nhãn sách R cùng thành lập tháng 1 như mình, thì nhìn vào cái cách họ vung tiền, mua bản quyền mới rồi ra loạt sách mới, thì chắc chắn tiền vốn họ phải ứng ra trước là rất rất lớn. Của The Hitcher, xét ra chưa là gì đâu. Khởi nghiệp giá rẻ này là tốt rồi. Nên tóm lại, mình kì vọng rằng sau 2,3 cuốn nữa, tới chừng giữa năm, thì ko cần tự bỏ tiền ra. Anh chị em chúng nó sẽ phải tự đùm bọc nhau, đứa này dọn đường cho đứa kia. Dĩ nhiên, mình cũng phải làm gấp trong thời gian trước mắt này, khi thị trường vẫn là thị trường mình biết. Thời đại AI, ai biết rồi mọi chuyện còn biến thiên thế nào nữa.
Nên là số tiền bổ sung của bạn An, mình sẽ ko cầm. Đồng tiền mà lấy quá dễ, thì thường cũng sẽ rất dễ mất. Bài học còn sờ sờ đó. Mình cầm 40tr ban đầu của bạn An để làm gì? Chỉ để in 1 cuốn sách mỏng, mà lại còn bị ăn chặn, đến giờ còn dây dưa vài cuốn, đòi tiền thì bạn Sam còn bảo kế toán đang làm, kiểu này ko giục tơi bời thì còn chây ì. (À, hình như đợt í nhà mình còn hỏng đường nước, 1 tháng hết 7,5tr, nên có lấy ra 1 ít để đập vào đó). Và cái tệ là, khi có tiền trong tay - không phải tiền của mình - mình nghĩ theo hướng cái gì cũng thuê, thuê, thuê. Nhớ hồi í sau khi thấy chi phí in dưới budget, mình còn tính thuê người làm logo (đến bây giờ thì bắt chước logo ở màn hình khởi động của Android, và rất hài lòng, hoàn toàn ko cần phải thuê ai làm logo cho nữa, vì logo ấy quá đơn giản). Khâu quảng cáo cũng tính thuê. Cái tư duy này kéo dài sang cuốn thứ 2, tòa lâu đài, khi mà mình vẫn tiếp tục nhắm mắt đi theo bạn S và kéo cả e T theo cùng để cùng nhau mất tiền. Đó là cái hậu quả của việc có tiền trong tay một cách dễ dàng, và mình ko muốn lặp lại nữa. Bây giờ thì thực ra mình nghĩ mình sẽ coi đây là giai đoạn rèn luyện bản thân. Khi tài chính eo hẹp, thì mình buộc phải cân nhắc đến rất nhiều thứ. Tư duy vì thế có lẽ nó cũng sẽ được mở rộng hơn. Chẳng hạn, nhà sách lớn, nhiều tiền, thì họ có thể chấp nhận một vài cuốn thất bại, nhưng mình thì ko có cái luxury đó. Rồi làm thế nào để ra sách gối đầu nhau, để tạo định vị riêng trong thời gian ngắn nhất có thể.... Nói chung cần đưa rất nhiều biến số vào phương trình này.
Dù gì thì năm vừa rồi là năm kỳ diệu với mình, có rất nhiều phép màu đã đến. Không có cú hích ban đầu của bạn An, thì chẳng có gì cả. Không có sự đồng hành của e Thảo, thì sẽ ko có The Hitcher. Mà, nghĩ cũng lạ, đó là nhà đầu tư và đối tác kỳ lạ nhất mình từng biết. Không đòi hỏi gì ở mình, ko chất vấn gì mình, mình cần tiền để ra sách, là hai người móc túi ra. Mình muốn làm cuốn sách nào, đều tin tưởng. Có lẽ cũng hiếm ai có được sự trợ giúp vô tư như thế này. Tiền nong với mình quý giá thế nào, thì với e T chắc cũng vậy. Nên để e ấy góp vốn 3c và hỗ trợ hoàn toàn phần thuế má thủ tục, là hết mức rồi. Cũng như với bạn A, mình ko muốn cầm thêm, vì cầm thêm sẽ nặng. Lại nghĩ, nếu hồi đầu mình đi với 2 bà chị kia, thì có lẽ họ sẽ là nhà đầu tư thực sự, có thể họ sẽ không để mình bỏ sức ra không, đại khái thậm chí có thể trả tiền nhuận dịch cho mình, vì lúc nói chuyện chi phí, một bà còn chủ động nói về vấn đề này và bảo phải rạch ròi. Nhưng đổi lại, có lẽ họ sẽ chất vấn và tạo sức ép cho mình. Chả nói đâu xa, bạn Huệ hồi đó mon men định hùn vốn, chưa gì đã làm mọi chuyện rối beng lên và khiến cả mình với e T phải chạy theo. Nên là, bạn A và e T đã cho mình sự ủng hộ và hỗ trợ ở mức cao nhất mà mình có thể mơ tới rồi, và mình chưa làm gì để chứng tỏ mình xứng đáng với sự tin tưởng ấy cả. Năm 2026 này, sẽ là năm thử thách của mình.
Mình cũng bàn về kế hoạch 2026 với Chatgpt, tạm thời định ra một list gọi là định hướng thôi, để cho bớt mông lung, và bớt cảnh ăn xổi từng cuốn như hiện nay. Còn có một điều vô cùng quan trọng đó là phải nâng cao chất lượng content trên page. Cần phải giao tiếp nhiều hơn với độc giả. Ngoài mấy câu trích dẫn thì cần phải có thêm bài viết gần gũi hơn, có tính người hơn. Thực ra thì cũng ko tính làm gì quá gồng sức. Mình sẽ viết như viết trên blog này thôi, dĩ nhiên đề tài nội dung sẽ khác. Nhưng sẽ giữ giọng tâm sự như mình vẫn làm với blog này, nói chung có sao viết vậy, nghĩ ra cái gì viết cái đó. Như thế hẳn là sẽ tự nhiên và ko tốn thời gian.
Dịch xong Ethan thì mình sẽ bắt tay vào học lại cách dàn trang, để tiết kiệm khoản chi phí này, và dịch tiếp cuốn sách cho 1980 để có dòng tiền gối đầu, và dịch nốt cuốn tài chính cho The Hitcher. Chắc thời gian mỗi ngày phải phân ra 3 mảnh để làm song song.
Cố lên, cố lên nào. Chìa khóa là đặt bản thân vào tình huống "sự đã rồi." Khi chưa thành lập The Hitcher thì còn đắn đo có làm hay không. Khi đã có The Hitcher rồi thì không có chuyện mình nản quá bỏ ngang. Khi có bản thảo trong tay thì tất nhiên mình phải tìm đường ra sách. Nên chốt lại, cứ sẵn sàng bản thảo đi đã. Những chuyện khác sẽ tự an bài.
Bán sách theo trend thường bắt đầu rất nhanh. Một tựa sách đang hot, nhiều người hỏi, đơn về liên tục trong một khoảng thời gian ngắn. Nhưng vòng đời của trend thường ngắn: khi sự chú ý giảm, sách chậm lại rất nhanh, người bán phải liên tục tìm “món hot” mới để giữ doanh số. Cách này phù hợp nếu ưu tiên tốc độ, nhưng đòi hỏi nhiều công sức theo dõi thị trường và chấp nhận sự bấp bênh.