Hôm nay tôi bị dội một gáo nước lạnh. Cuốn sách mà tôi vừa dịch đang trong giai đoạn biên tập, và tôi được xem một phần bản thảo biên tập đó. Tôi thấy không phục người biên tập. Tôi đã mail lại cho người phụ trách triển khai cuốn đó, vạch ra những chỗ mà tôi cho rằng mình bị sửa oan. Tôi còn kể với một người bạn khác về chuyện này, và tôi đưa một ví dụ cho cô ấy xem. Xem xong, cô ấy bảo phần người kia sửa hay hơn tôi nhiều. Tôi đem hai phiên bản hỏi một người nữa, và người này cũng chọn bản sửa của người biên tập.

Dĩ nhiên, cái ngã của tôi cảm thấy bị thương tổn nặng nề. Dường như lúc ấy tôi cảm nhận được sự tồn tại của nó - cái ngã quái quỷ. Tôi đã muốn tranh cãi với cô bạn kia, và phải vất vả lắm tôi mới kìm lòng lại được.

Tôi nhận ra vài điều. Thứ nhất, lời nói gây phiền não. Tôi đã chủ động đem chuyện nơi này truyền tới nơi kia, tự mình khiến tâm mình vọng động. Mọi chuyện thị phi, tôi hãy dừng nó lại ở ngoài cửa tâm. Giữ được tâm bình thường trước những khen chê quả là khó. Phá đi cái ngã chấp thật gian nan. Giữa cái việc giữ lòng không ham tranh đấu với việc làm một con rùa rụt cổ là một ranh giới mỏng manh vi tế, thoạt nhìn sẽ có cảm giác như đạo Phật là đạo cầu an tránh đời. Nhưng cái tâm lý ham tranh danh đoạt lợi kia, tôi đã được vun vén và tự vun vén cho mình từ hơn 30 năm nay rồi, phá đi không phải chuyện một sớm một chiều.

Thứ hai, tôi phải luôn nhắc nhở mình rằng, tu không phải là để được hưởng sướng, mà là để giải khổ. Cuộc sống của người tu là một trải nghiệm tự thân, mà tự thân thì có nghĩa là "như nhân ẩm thủy, lãnh noãn tự tri." Tôi hãy đừng nói gì với ai về những chuyện của mình, đừng share link gì trên facebook, bởi tu tập không phải là chuyện nên trưng ra trước chốn đông người. Tôi đã chưa kiềm chế được tâm mình trong những việc như thế. Tôi còn nói, tôi còn có điều gì muốn nói, là tâm tôi còn vọng động. Viết đến đây, tôi chợt nhớ đến tinh thần cương quyết một lòng vì đạo của Phật Thích Ca. Mỗi khi các tì kheo ngồi bàn những chuyện hý luận thế gian, bàn về nhạc lý, bàn về việc cai trị của các vua, bàn về dân chúng nơi này nơi nọ, bàn về chuyện đi khất thực phương xa để xem phong tục mỗi nơi mỗi vẻ, ... Phật lại quở trách họ và dạy họ đừng nên bàn đến những chuyện thị phi đó, Khi có người hỏi về thế giới, về sự hình thành của thế giới, Phật im lặng không trả lời. Phật dạy, với những chuyện không có ích gì cho sự giải thoát thì đừng nghĩ, đừng bàn, vì càng nghĩ càng vọng, càng bàn càng loạn. Đối trước người chưa đủ duyên để độ, Phật cũng im lặng. Thực ra, mỗi mỗi lời nói cử chỉ của Phật đều có nguyên nhân sâu xa đến mức khi thấy Phật cười, ngài A-nan cũng phải hỏi duyên cớ. Thậm chí có lần khi Phật dẫn ngài La-hầu-la vào thành khất thực, giữa đường Phật dạy ngài La-hầu-la về niệm an-ban, ngài La-hầu-la ngạc nhiên không hiểu vì cớ gì mà Phật nói, nhưng ngài biết, khi Phật đã nói nhất định phải có nguyên do. Vậy là, đang giữa đường khất thực, ngài La-hầu-la quay trở về tịnh xá thực hành lời Phật vừa dạy, và ngài chứng quả A-la-hán. So ra, và nếu đem áp dụng cái nguyên tắc Pareto, có lẽ 80% những gì tôi nói, nghĩ, và làm là thừa thãi.

Thứ ba, tôi đừng mong lấy cam kết tu tập ra làm một thứ mặc cả với chư Phật. Đừng mong tu là được thoát mọi tai nạn, khổ đau. Tôi là hàng tiệm tu, đừng mong chờ một giây đốn ngộ để mà "sát na diệt khước a tỳ nghiệp." Đừng mong chờ một sự gì đó khác biệt. Xưa kia, Phật và các bậc A-la-hán đã làm gương cho tôi rồi, đã cho tôi thấy rằng các ngài cũng già, cũng bệnh, cũng chết như ai, cũng trải qua đủ những thăng trầm của thế gian. Phật cũng có khi đi khất thực mà về tay không. Ngài Mục-kiền-liên thần thông đệ nhất mà chết vì bị người đánh đập. Những chuyện đó là vô lý chăng? Không, tôi nghĩ, đó là các ngài thị hiện tấm gương ở đời để hậu thế trông đó mà học tập. Khi tu rồi thì khổ vẫn đó mà vui vẫn vậy, núi Tu-di chỉ sụp đổ ở trong lòng.

Vậy đấy, tôi ạ.